You are here:

Tá an Suirbhé Tellus ón Aer ar Éirinn 50% Críochnaithe

  • Cloch Mhíle Leath Bealaigh do Tellus atá san Eitilt Dheireanach os cionn Dhún na nGall agus Mhaigh Eo

Tá suirbhé mór ar Éirinn ón aer ag a phointe leath bealaigh anois, a léiríonn cloch mhíle shuntasach i gceann de na staidéir gheolaíocha is tábhachtachaí den oileán ar fad go dtí seo.

Thuirling eitleán Suirbhéireachta Tellus, atá díreach tar éis cúig mhí d'eitiltí geoifisice os cionn Iarthar Dhún na nGall agus Chontae Mhaigh Eo a chríochnú, den uair dheireanach i mbliana agus 50% den tír 'mapáilte' go hoifigiúil anois.

Ba radharc coitianta é an t-eitleán do go leor daoine nuair a thrasnaigh an t-aerárthach a bhíonn ag eitilt go híseal - agus ag a bhfuil teicneolaíocht úrscothach - an spéir mar chuid de thionscadal suntasach um léarscáiliú geolaíoch, faoi stiúir Shuirbhéireacht Gheolaíochta Éireann sa Roinn Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil (DCCAE).

Thosaigh suirbhé geoifisice Tellus den chéad uair in 2005 nuair a mhapáil sé Tuaisceart Éireann. Ó shin i leith, chlúdaigh sé contaetha na Teorann, Lár Tíre Thuaidh, cuid shuntasach den Iarthar agus de Phort Láirge.  Tá pleananna chun suirbhéireacht a dhéanamh ar an gcuid eile den tír á bhforbairt faoi láthair.   

In 2017 amháin, d'eitil an t-eitleán 46,346 km ón uair a d'éirigh sé de thalamh in Aibreán - is ionann an fad sin agus eitilit ó Bhaile Átha Cliath go San Francisco níos mó ná 5 huaire.

Cuirfear sonraí a bhailítear ó shuirbhé na bliana seo leis na léarscáileanna suirbhéireachta atá ann chun léargais gheolaíocha ar fud na gcontaetha a chur ar fáil agus tá sé le foilsiú in earrach 2018.  Spreag céimeanna de shuirbhé Tellus ar fud na hÉireann roimhe seo suim shuntasach idirnáisiúnta i sirtheoireacht mhianraí agus chuir siad eolas ar fáil do níos mó léarscáileanna rioscaí radóin mionsonraithe ach pictiúr cuimsitheach, cothrom le dáta ar gheolaíocht na tíre a thabhairt.

Dúirt an Aire Acmhainní Nádúrtha, Seán Kyne TD:

"Is cloch mhíle shuntasach í críochnú na haershuirbhéireachta ar Mhaigh Eo agus ar Dhún na nGall do shuirbhé Tellus, agus suirbhéireacht déanta ar 50% den tír anois.

"Léireoidh na sonraí nua comhdhéanamh geolaíoch na hÉireann. Taispeánfaidh sé seo na tairbhí a bhaineann le Clár Tellus, lena n-áirítear sláinte phoiblí a chosaint, táirgiúlacht talmhaíochta a mhéadú agus ligean do thuiscint níos fearr ar acmhainní nádúrtha na tíre.  Táim ag tnúth le breathnú ar na torthaí ón dá chontae go luath an bhliain seo chugainn agus Tellus ag leanúint air ag nochtadh thírdhreach na réigiún seo.

Dúirt Stiúrthóir Shuirbhéireacht Gheolaíochta Éireann, Koen Verbruggen:

"Tá an-áthas orm gur baineadh an chloch mhíle leath bealaigh seo amach. Leanann Tellus air ag teacht ar fhionnachtana suntasacha maidir le comhdhéanamh geolaíoch na hÉireann - agus ós rud é gur áiteanna a bhfuil cáil idirnáisiúnta orthu iad Dún na nGall agus Maigh Eo, táimid ag tnúth go mór leis na torthaí is déanaí.

"Tar éis feachtas cuimsitheach cumarsáide a dhéanamh le cinntiú gur cuireadh príomhpháirtithe leasmhara i nDún na nGall agus i Maigh Eo ar an eolas faoin suirbhé agus faoin gcuspóir a bhí leis, gabhaimid buíochas mór le gach daoine a d'oibrigh go dlúth linn chun feasacht a scaipeadh - agus go háirithe le páirtithe leasmhara áitiúla a chomhoibrigh chomh héifeachtúil sin linn le cinntiú gur reáchtáladh an suirbhé go sábháilte agus gur chloígh sé le sceideal."

Tar éis tréimhse seiceála sonraí, cuirfear torthaí mapáilte an tsuirbhé on aer ar fáil saor in aisce ar shuíomh gréasáin Tellus (www.tellus.ie) in earrach 2018 - a ligfidh d'eolaithe, do phleanálaithe, do speisialtóirí tionscail agus do ghníomhaithe timpeallachta ár n-acmhainní nádúrtha a thuiscint agus a bhainistiú níos fearr.

CRÍOCH

Nótaí d'Eagarthóirí

  • Is í Suirbhéireacht Gheolaíochta Éireann (SGÉ) an Ghníomhaireacht Náisiúnta Domhaneolaíochta. Tá sí freagrach as comhairle agus faisnéis gheolaíochta a chur ar fáil agus as sonraí a shealbhú chun na críche sin. Déanann SGÉ táirgí éagsúla, lena n-áirítear léarscáileanna, tuarascálacha agus bunachair shonraí, agus is lárionad eolais agus comhpháirtí tionscadail é le haghaidh gach gné de gheolaíocht na hÉireann. Is rannán den Roinn Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil (DCCAE) é SGÉ.(www.gsi.ie).
  • Cuirfear torthaí ón gcéim nua seo den tionscadal le sonraí Tellus atá ann cheana féin chun léarscáileanna gan uaim a dhéanamh, a bheidh ar fáil  saor in aisce do gach duine ag www.tellus.ie.
  • Ba í Tellus bandia Rómhánach an domhain, ar tugadh Terra Mater uirthi freisin.

Press Release Documents