You are here:

Tús curtha an athuair le suirbhé Tellus 2019 ar eitilt i Luimneach, i dTiobraid Árann Thuaidh agus in iarthar Chorcaí

Tá tús curtha an athuair le heitiltí in 2019 i gContae Luimní, i dTiobraid Árann Thuaidh agus in iarthar Chorcaí mar chuid de shuirbhé Tellus, clár náisiúnta de chuid Shuirbhéireacht Gheolaíochta na hÉireann ina mbailítear sonraí geoiceimiceacha agus geoifisiceacha faoi charraigeacha, ithir agus uisce ar fud na hÉireann.

Bíonn an t-aerárthach ag eitilt go híseal agus tá uirlisí eolaíochta ann a thomhaiseann éagsúlachtaí i réimse maighnéadach an Domhain agus i seoltacht agus i radaighníomhaíocht nádúrtha carraigeacha agus ithreach. Beidh sé ag eitilt sna míonna beaga atá romhainn os cionn chontaetha Chorcaí, Luimní agus Thiobraid Árann. Cuireadh tús leis an suirbhé go luath i bhfómhar 2018 agus tá 60% de curtha i gcrích faoin am seo.

Eitleán bán le dhá lián atá san aerárthach. Is furasta é a aithint ar a ruball dearg agus ar an stríoc dhubh atá air. Tá an focal 'SURVEY' scríofa air, mar aon leis an uimhir chlárúcháin C-GSGF, atá ar dhá thaobh an eitleáin. Tá an t-eitleán lonnaithe in aerfort Chiarraí agus beidh sé ag eitilt 60 méadar in airde os cionn ceantair thuaithe – is é sin thart ar ocht n-oiread airde theach dhá stór – agus is 240 méadar in airde os cionn ceantair uirbeacha a bheidh sé sna míonna beaga atá amach romhainn, de réir mar atá faofa ag Údarás Eitlíochta na hÉireann.

Mar gheall ar an eitilt íseal, iarraimid ar úinéirí beostoic agus ar úinéirí eallach folaíochta teagmháil a dhéanamh linn má tá ceisteanna acu. Má tá aon cheisteanna agat agus más mian leat go gcoinneofar ar an eolas thú faoi na pleananna eitilte, cuir scairt ar Líne Eolais Saorghlao Tellus ar 1800 45 55 65.

Dúirt an Dr James Hodgson, Geolaí Sinsearach agus Bainisteoir Tionscadail Tellus:

"Beidh na sonraí a bhaileofar trí Shuirbhé Tellus in úsáid chun cuidiú linn an comhshaol agus acmhainní nádúrtha a bhainistiú ar dhóigh inbhuanaithe agus chun sláinte an phobail a chosaint amach anseo. Tá foireann Tellus ag dúil go mór le sonraí úra a fháil. Nuair a bheidh siad próiseáilte, beidh na sonraí in úsáid le mapa a dhéanamh den gheolaíocht chasta sna ceantair seo agus chun tuiscint níos fearr uirthi a fháil."

Fuarthas sonraí nua ó chéimeanna eile i gclár Tellus roimhe seo lena dearnadh na nithe seo a leanas: rinneadh mapáil ar rioscaí a bhaineann le radón; tugadh cuidiú i dtaiscéalaíocht áitiúil le haghaidh acmhainní mianracha, agus cuireadh daoine ar a gcumas taighde nua tríú leibhéal a dhéanamh ar thruailliú ar an timpeallacht, ar tháirgiúlacht talmhaíochta agus ar thalamh portaigh agus ar bhogaigh. Cuireann na sonraí leis na hiarrachtaí léargas cuimsitheach a fháil ar an gcomhshaol in Éirinn. Tá tacaíocht leanúnach á fáil do chéim seo an tsuirbhé ó Group Eleven Resources Teo agus ó First Quantum Mineral Teo. Foilsítear na sonraí a bhailítear le linn thionscadal Tellus agus cuirtear ar fáil iad saor in aisce do chách ar shuíomh gréasáin Tellus (www.tellus.ie).

 

CRÍOCH

Nótaí d'Eagarthóirí

  • Is í Suirbhéireacht Gheolaíochta na hÉireann (SGÉ) Gníomhaireacht Náisiúnta Domhaneolaíochta na hÉireann. Tá an t-eagras freagrach as comhairle agus eolas geolaíochta a sholáthar agus as sonraí a fháil chun na críche sin. Déanann SGÉ réimse táirgí, mapaí, tuarascálacha agus bunachair shonraí ina measc. Bíonn sé ag feidhmiú mar lárionad faisnéise agus mar chomhpháirtí tionscadail i ngach gné de gheolaíocht na hÉireann. Is rannóg de chuid na Roinne Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil é SGÉ (www.gsi.ie).
  • Is é Sander Geophysics Ltd., comhlacht suirbhéireachta geoifisicí atá bunaithe i gCeanada, a dhéanann an suirbhé ar eitilt ar son SGÉ.
  • Tá réimse uirlisí ar bord an aerárthaigh a éascaíonn loingseoireacht agus a thomhaiseann airíonna geoifisiceacha an talaimh. Ar na huirlisí loingseoireachta tá: i) córas saitilíte loingseoireachta; ii) airdemhéadar radair le hairde a thomhas; iii) físcheamara a dhéanann taifead ar na háiteanna a dtéann an t-eitleán – ní bhainfear úsáid as an bhfísábhar le haghaidh aon chuspóir eile. Is iad seo a leanas na huirlisí geoifisiceacha atá ar an eitleán: i) maighnéadaiméadar a thomhaiseann éagsúlachtaí i réimse maighnéadach an Domhain; ii) braiteoir gáma-ghathanna a thomhaiseann an radaighníomhaíocht nádúrtha in ithir éadoimhin agus i gcarraigeacha; iii) córas leictreamhaighnéadach réimse minicíochta a thomhaiseann éagsúlachtaí seoltachta idir ithreacha agus carraigeacha difriúla. Tá na huirlisí seo go léir sábháilte agus ní chuireann siad radaíocht ar bith amach.
  • Is comhlacht taiscéalaíochta mianraí bunaithe in Éirinn é Group Eleven Resources Teo a bhfuil ceadúnais sirtheoireachta aige in Éirinn. Ar na ceadúnais atá aige tá cinn a bhaineann le Contaetha Luimní agus Thiobraid Árann agus a dhíríonn ar thaiscí eacnamúla luaidhe agus since. Tá tuilleadh eolais le fáil ó http://groupelevenresources.com
  • Is comhlacht idirnáisiúnta taiscéalaíochta mianraí é First Quantum Minerals Teo a bhfuil ceadúnais sirtheoireachta aige i gContae Chorcaí a dhíríonn ar thaiscí eacnamúla copair. Tá tuilleadh eolais le fáil ó http://first-quantum.com
  • Beidh tacaíocht leanúnach ar fáil don chéim seo de Shuirbhé Tellus ó Group Eleven Resources Teo agus ó First Quantum Minerals Teo araon.
  • Ba í 'Tellus' bandia Rómhánach an talaimh. Tugtar Terra Mater uirthi freisin.

Press Release Documents