You are here:

Preaseisiúint agus Focail Thosaigh na Preasócáide ón Aire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil, Denis Naughten T.D., maidir le Cáinaisnéis 2018

An tAire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil, Denis Naughten T.D. Preaseisiúint maidir le Cáinaisnéis 2018

 

  • Éifeachtúlacht Fuinnimh  (€117m): Na cláir éifeachtúlachta fuinnimh a leathnú go mór ach €35 milliún breise a infheistiú sna hearnálacha cónaithe, tráchtála agus poiblí chun astaíochtaí CO2 ón timpeallacht thógtha a laghdú
  • Tacú leis an Aistriú chuig Geilleagar Ísealcharbóin (€17m): Scéim Dhreasachta um Theas In-athnuaite a chur i bhfeidhm agus roghnú feithiclí leictreacha a mhéadú
  • An Plean Leathanbhanda Náisiúnta (€15m): Tabhairt chun críche an phróisis soláthair le haghaidh idirghabhála faoi threoir an Stáit
  • Tacú le Gnólachtaí Beaga & le Scileanna Digiteacha (€5.6m): Tacú le tuilleadh gnólachtaí beaga trádáil ar líne agus soláthar oiliúna i scileanna digiteacha do shaoránaigh a mhaoiniú
  • Tacú leis an nGníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil (€17m): Tacú leis an GCC chun a ról leathnaithe i réimsí cosúil le caighdeán an aeir agus monatóireacht ar thorann, agus dúshlán an athrú aeráide a bhaint amach
  • Láithreáin líonadh talún atá díghrádaithe ó thaobh na timpeallachta de (€34.8m): Leanúint ar aghaidh ag dul i ngleic le láithreáin líonadh talún atá díghrádaithe ó thaobh na timpeallachta de

 

Dé Máirt, 10 Deireadh Fómhair 2017

Soláthraíonn Cáinaisnéis 2018 méadú 22% i gcistiú Caipitil, agus méadú 11% i nglanchistiú reatha, rud a leithdháileann €581 milliún ar an Rialtas. Léiríonn sé seo scála uaillmhian agus thiomantais bheartas an Rialtais ar fud príomhréimsí a bhfuil tábhacht straitéiseach náisiúnta leo, gníomh aeráide, fuinneamh, cumarsáid, craoltóiracht, timpeallacht agus acmhainní nádúrtha san áireamh. 

Agus leithdháileadh méadaithe cistithe a Roinne á fhógairt aige, dúirt an tAire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil, Denis Naughten T.D., "Ligeann an méadú suntasach seo i gcistiú do mo Roinn mórathrú a chur i bhfeidhm sna hiarrachtaí chun éifeachtúlacht fuinnimh inár dtithe, inár ngnólachtaí agus ar fud na hearnála poiblí a fheabhsú. Agus í ag tógáil ar an bPlean Náisiúnta Maolúcháin, léiríonn an Cháinaisnéis na céimeanna incriminteacha atá riachtanach chun todhchaí ísealcharbóin, inbhuanaithe agus athléimneach ó thaobh aeráide de a chinntiú.   Leanfaimid orainn ag tógáil ar an tús seo i gcáinaisnéisí amach anseo".

Dúirt an tAire freisin: "Léiríonn Cáinaisnéis 2018 tiomantas leanúnach an Rialtais do réigiúin agus do cheantair thuaithe na hÉireann.  Cuireadh cistiú i leataobh chun an próiseas tairisceana d'idirghabháil an Phlean Náisiúnta Leathanbhanda, atá ina phríomhthosaíocht shóisialta agus eacnamaíochta dar liom, a thabhairt chun críche agus chun cuimsiú digiteach a chur chun cinn i measc gnólachtaí agus saoránach."

 

Príomhthosaíochtaí

Leathnófar cláir éifeachtúlachta fuinnimh, atá dírithe ar astaíochtaí CO2 ón timpeallacht thógtha a laghdú, go mór ach infheistíocht bhreise de €35 milliún a dhéanamh sna hearnálacha cónaithe, tráchtála agus poiblí.   

  • Éascóidh cistiú €7 milliún feidhmiú céimneach na Scéime Dreasachta nua um Theas In-athnuaite.
  • Fuarthas cistiú €10 milliún chun úsáid na bhfeithiclí leictreacha a dhreasú.
  • Leithdháiltear €15 milliún ar an bPlean Náisiúnta Leathanbhanda, agus an Roinn ag dul i dtreo thabhairt chun críche an phróisis soláthair le cinntiú go bhfuil teacht ag gach teach agus gnólacht in Éirinn ar leathanbhanda ardluais  
  • Cuirfear cistiú €5.6 milliún ar fáil do Scéim na nDearbháin um Thrádáil ar Líne le tacú le níos mó cuideachtaí beaga trádáil ar líne chun cabhrú leo díolacháin, poist agus easpórtálacha a mhéadú, agus don Chlár Oiliúna um Scileanna Digiteacha do Shaoránaigh chun cabhrú le saoránaigh dul ar líne den chéad uair.
      
  • Soláthrófar cistiú €11 milliún chun leanúint ar aghaidh leis an gclár leasúcháin um líonadh talún, agus i measc na mbeart eile chun an timpeallacht a chosaint tá tionscnaimh in aghaidh dumpála agus cosc dramhaíola agus athchúrsáil a chur chun cinn san aistriú chuig geilleagar ciorclach atá éifeachtúil ó thaobh acmhainní de.  
      
  • Infheistíocht bhreise a dhéanamh le go mbainfidh an GCC a ról leathnaithe amach i réimsí cosúil le caighdeán an aeir agus monatóireacht ar thorann, chomh maith lena clár taighde, a dhíríonn go mór ar athrú aeráide. 

Críoch

 

Is féidir óráid an Aire a fháil thíos nó ag an nasc seo a leanas: http://www.dccae.gov.ie/en-ie/news-and-media/speeches/Pages/Minister-Denis-Naughten-announces-details-of-Department's-2018-budget.aspx

 

Preasócáid na Roinne Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil ar Cháinaisnéis 2018

10 Deireadh Fómhair 2017

Focail Thosaigh na Preasócáide ón

Aire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil, Denis Naughten T.D.

 

Cuir i gComparáid leis an Óráid mar a Tugadh í

Inniu, tógadh tuilleadh ar an mórathrú i dtiomantas polaitiúil, a léiríodh nuair a bunaíodh an Roinn Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil agus a raibh Cáinaisnéis 2017 mar bhonn agus thaca aige.  

Fuair mé infheistíocht chaipitiúil de bheagnach €1.1 billiún ó 2018 o 2021. Díreoidh an cháinaisnéis ilbhliantúil seo ar éifeachtúlacht fuinnimh go príomha.

Seachas i gcás tithíochta, tagann an méadú caipitil is mó in 2017 agus in 2018 ar fud an Rialtais i mo Roinn féin.

Beidh sé dochreidte cur le scála an athraithe ar a bhfuilim meáite a threorú agus creidim go bhfuil daoine toilteanach glacadh leis. Is maratón é, ní ráib.

Is í éifeachtúlacht fuinnimh an cúnamh is fearr a d'fhéadfaí a thabhairt chun dul i ngleic le hathrú aeráide. Ó ceapadh i m'Aire mé, bhain mé mórathrú 83% sa leithdháileadh foriomlán fuinnimh amach.

In 2018, infheisteofar cistiú caipitil i dtionscadail a bhaineann le fuinneamh inbhuanaithe, a shábhálfaidh breis is 120,000 tona in astaíochtaí carbóin gach bliain, a thacóidh le thart ar 3,500 post, faoin tuath den chuid is mó, agus a laghdóidh ár spleáchas ar bhreoslaí iontaise iompórtáilte.  An bhliain seo chugainn, caithfimid 43% níos mó ar chláir éifeachtúlachta fuinnimh ná i mbliana. I dtéarmaí airgid, ciallaíonn sé sin go bhfuilimid ag bogadh ó bhonn ag bunú an rialtais seo de €84 milliún in 2016 go dtí €154 milliún in 2018.

Tiomantas do na mílte gníomhaíochtaí, sna mílte teach agus gnólacht ar fud na tíre atá i gceist leis seo.  Baineann sé le coirí, le díonta, le ballaí agus le fuinneoga. Teach amháin a fháil ar ais ag an am atá i gceist leis; don chaighdeán is fearr is féidir linn a sholáthar, do thodhchaí inbhuanaithe. Is í obair dhíograiseach a dhéanann difríocht bhuan.

Is féidir an difríocht a thomhas ach compord a thabhairt sa bhaile, éifeachtúlacht níos fearr a sholáthar i ngnólachtaí agus san earnáil phoiblí, dul i ngleic le tearcrochtain fuinnimh do dhaoine atá faoi mhíbhuntáiste, fuinneamh a shábháil anois agus dul i ngleic le hathrú aeráide ar fud an domhain.

Táim ag iarraidh go laghdóidh an earnáil phoiblí ídiú agus go ndéanfaidh sí a cion féin le hÉirinn a ghluaiseacht chuig todhchaí ísealcharbóin.   Nuair a d'fhoilsigh mé Straitéis na hEarnála Poiblí um Éifeachtúlacht Fuinnimh i mí Eanáir na bliana seo, chomhaontaigh an Rialtas gur féidir le comhlachtaí poiblí a shábhálann fuinneamh an t-airgead a shábhálann siad i mbillí fuinnimh a choinneáil le cur ar ais i seirbhísí, in áiseanna agus i dtrealamh.  Is dreasacht shoiléir í seo atá taobh leis an oibleagáid atá ar chomhlachtaí poiblí chun a n-éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú 33% faoin mbliain 2020.  Leithdháil mé €9 milliún chun cabhrú leis an gcuspóir seo a bhaint amach in 2018.

Gabhann tuilleadh acmhainní a chur ar fáil d'fhuinneamh le tuilleadh acmhainní don timpeallacht agus do bhainistiú dramhaíola. I gCáinaisnéis 2018, táimid ag caitheamh 19% níos mó an bhliain seo chugainn, a thógann ar an mbonn ar chruthaigh méadú 31% in 2017 é. Sa dá bhliain seo, tá caiteachas ar an timpeallacht ag méadú ó €42 milliún nuair a ceapadh mise i m'Aire, go dtí €65 milliún an bhliain seo chugainn.  Is méadú 55% é sin.

Tá éifeachtúlacht fuinnimh, athrú aeráide agus ár dtimpeallacht mar chuid d'iomlán cuimsitheach.

I mbliana, leithdháilfear €35 milliún níos mó ar an nGníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil chun ár dtimpeallacht a rialú, taighde a dhéanamh uirthi agus tacú léi. Lig dom an difríocht a dhéanfaidh cuid den leithdháileadh seo a mhíniú.

Tá caighdeán an aeir ríthábhachtach dár sláinte. Tá sé riachtanach é a thomhas chun é a chur i bhfeidhm. Tá 30 láithreán monatóireachta i bhfeidhm againn anois agus soláthróimid 12 láithreán eile an bhliain seo chugainn agus 12 eile in 2019.

Tá sé seo tábhachtach dúinn, ach go háirithe don pháiste as gach cúigear sa tír seo a bhfuil asma orthu agus do na daoine atá i mbaol tinneas riospráide a bheith orthu.

Leithdháilfear cistiú €10 milliún ar chlár taighde GCC, agus fócas suntasach ar athrú aeráide an bhliain seo chugainn. 

Ní chuirfimid, mar dhaoine, suas leis an gcrá croí a bhaineann le dumpáil neamhdhleathach.   Leithdháilfear níos mó ná €1.3 milliún arís an bhliain seo chugainn chun dul i ngleic leis seo ceann ar aghaidh.

Ní féidir le hairgead amháin ár bhfadhbanna bruscair a réiteach.  Teastaíonn athrú iompraíochta agus freagracht phearsanta uaidh.  

Caithfimid cur ar chumas daoine dul i mbun gnímh chun seachaint, laghdú agus athúsáid agus leithdháil mé €1.6 milliún chun feachtas náisiúnta um fheasacht ar dhramhaíl a mhaoiniú dá bharr.

Is céimeanna iad dul i ngleic le dramhaíl, fuinneamh a shábháil agus a chinntiú go bhfuil aer glan againn i dtreo timpeallachta níos glaine, chun dul i ngleic le hathrú aeráide agus is céimeanna mar chuid de gheilleagar ciorclach iad chomh maith.

Tá príomhinfheistíochtaí i bhfeithiclí leictreacha mar chuid den gheilleagar ciorclach freisin.  

Dúblóidh an cháinaisnéis go dtí €10 milliún an bhliain seo chugainn chun úsáid na bhfeithiclí leictreacha a dhreasú. Beidh deontais nua chun tacú le suiteáil na bpointí luchtaithe i ditithe ón 1 Eanáir d'fheithiclí nua agus athláimhe; beidh ráta 0% sochair chomhchineáil d'fheithiclí leictreacha ar feadh bliana mar bheart idirlinne nuair bheidh athbhreithniú ar shochar comhchineáil ar fheithiclí ar siúl idir an dá linn.

Cuirfear cistiú breise ar fáil chun tacú le soláthar luchtaithe poiblí agus méadófar líon na luchtairí tapa. Tá sé ar intinn agam Feachtas Feasachta Poiblí um Fheithiclí Leictreacha a sheoladh chun glacadh a spreagadh.

Beidh feachtas feasachta, taispeántas taistil poiblí maidir le heispéireas tiománaithe, trialacha earnála poiblí agus flít tráchtála, agus clár a bhaineann le carranna leictreacha a roinnt san fheachtas.

Beidh bearta breise á bhfógairt ag mo chomhghleacaí, an tAire Iompair Shane Ross, ar fheithiclí leictreacha amárach.

DIGITEACH

Is iad gnólachtaí beaga cnámh droma ár mbailte agus ár sráidbhailte ach ní thrádálann ach níos lú ná gnólacht amháin as ceathrar ar líne.  Tá beagnach €14,000 á chaitheamh ag daoine anois gach nóiméad ar líne ach téann €10,000 den airgead seo thar lear.   Caithfidh gnólachtaí trádáil ar líne le go bhfásfaidh siad.

Mar gheall air sin, caithfear €3 milliún ar Scéim na nDearbháin um Thrádáil ar Líne de chuid mo Roinne an bhliain seo chugainn chun tacú le 1,500 gnólacht beag eile a gcumais dhigiteacha a fhorbairt.

D'fhéadfaí fíorfhás a scaipeadh chuig gach réigiún má ghlacann gnólachtaí beaga na hÉireann le trádáil ar líne.  Táthar ag tuar gur fiú €21 billiún geilleagar digiteach na hÉireann faoin mbliain 2020.

Anuraidh, sheol mé an Scéim um Scileanna Digiteacha do Shaoránaigh chun an mhuinín agus na scileanna atá ag teastáil chun na chéad chéimeanna a thógáil ar líne a thabhairt do dhaoine nár úsáid an t-idirlíon riamh.

Faoin scéim, gheobhaidh eagraíochtaí pobail agus deonacha cistiú €2.2 milliún chun 10 n-uair an chloig d'oiliúint saor in aisce i scileanna digiteacha a sholáthar do níos mó ná 30,000 duine.

Tá an oiliúint dírithe ar dhaoine os cionn 45 bliain d'aois, ar phobail fheirmeoireachta, ar úinéirí gnólachtaí beaga, ar dhaoine dífhostaithe, ar dhaoine faoi mhíchumas agus ar ghrúpaí faoi mhíbhuntáiste agus soláthraítear i bpobail áitiúla ar fud gach contae í.

Príomhthosaíocht shóisialta, gheilleagrach agus pholaitiúil dom ná Leathanbhanda agus an Plean Náisiúnta Leathanbhanda ach go háirithe.  Beidh ról lárnach ag an bPlean seo i gnólachtaí agus i bpobail a athbheochan ar fud bailte cúigeacha faoin tuath.   Cuireadh cistiú breise de €15 milliún i leataobh chun an próiseas tairisceana a thabhairt chun críche in 2018.

Ní riachtanas geilleagrach amháin é seo. Tá riachtanas sóisialta ann do leathanbhanda ardluais.  Seacht mí dhéag ó shin, ní raibh rochtain ar leathanbhanda ardluais ag cúig áitreabh as deich.  Tá an figiúr sin níos gaire do sheacht n-áitreabh as deich inniu.  Faoi dheireadh na bliana seo chugainn, ardóidh sé go dtí beagnach ocht n-áitreabh as deich. Faoin mbliain 2020, beidh rochtain ar leathanbhanda ardluais ag níos mó ná naoi n-áitreabh as deich (91% ar a laghad).

Ón lá seo amach agus faoin spreagthach tráchtála a sholáthraítear faoin bplean náisiúnta leathanbhanda, tá Éire ina ceannaire domhanda leathanbhanda anois agus dír-rochtain ag 13% d'áitreabh lasmuigh dár gcathracha ar leathanbhanda fíorthapa a bhfuil snáithíní íona agus 1000 meigighiotán sa soicind aige. Nílim eolach ar aon tír eile ar domhan a bhain an gharsprioc áirithe seo amach.

Chaith oibreoirí fón póca agus gan sreang €78 milliún ar ghlacadh na gceart i gceant speictrim gigiheirts 3.6, a thug 86% níos mó d'acmhainn don tionscal.

Ís í Éire an chéad tír a chuir ceant speictrim i gcrích go rathúil chun feidhmiú céimneach 5G a éascú.

Táimid i líne thosaigh na hEorpa maidir le feidhm a bhaint as 5G ag oibreoirí feistithe agus gan sreang. Ligeann sé seo dóibh seirbhísí feistithe gan sreang agus fón póca níos tapúla a sholáthar dá gcustaiméirí.

Tá sé ar intinn ag roinnt tairgeoirí rathúla feidhm a bhaint as 5G anois agus chuir comhlacht amháin ar an eolas mé go bhfuil sé ag súil le 85% de thalamh na hÉireann a chlúdach faoin mbliain 2019.

€8 milliún á infheistiú faoi láthair chun ath-leithdháileadh an speictrim 700mhz ó chraoltóireacht teilifíse a éascú chun tacú lenár bpleananna leathanbhanda agus fón póca i gceantar thuaithe. 

Ciallaíonn sé seo go bhfuil banda an-luachmhar speictrim á scaoiladh againn chun seirbhísí sonraí móibíleacha níos fearr a sholáthar i gceantair thuaithe.

Ní ceist Bhuiséadach é leathanbhanda go príomha. Baineann sé le daoine a bhfuil iarracht á déanamh acu maireachtáil i saol an lae inniu, gan na modhanna riachtanacha chun é a dhéanamh. Cuireann feidhmiú céimneach in áiteanna eile le haonrú na ndaoine atá fós chun deiridh ar dhaoine eile.  Baineann sé seo le teaghlaigh agus le páistí. Feirmeoirí agus gnólachtaí beaga ag maireachtáil ó lá go lá atá i gceist leis freisin. Is é an cúram atá orm a saolta a dhéanamh níos éasca. Is é seo an t-aon cheist atá mar riachtanas pearsanta polaitiúil agam.

Ar a chéad lá in oifig, roghnaigh an rialtas na tosaíochtaí seo a leanas; an geilleagar, ár n-aeráid, na líonraí cumarsáide a nascann muid le chéile, a thacaíonn lenár bpoist, a fheabhsaíonn cáilíocht na beatha agus a chuireann béim ar inmharthanacht ár bpobal.

Tá siad ceangailte lena chéile; ní freagrachtaí neamhspleácha iad. Caithfear ceannaireacht ón rialtas agus uaimse a fheiceáil agus caithfidh sí a bheith inbhraite. Déanaimid cinntí, cuirimid rudaí i bhfeidhm agus déanaimid athruithe; ní breathnóirí géilliúla muid.

Soláthraíonn Cáinaisnéis 2018 ceannaireacht. Tógann sí ar na rudaí atá déanta. Forbraíonn sí acmhainn chun tuilleadh a dhéanamh. Cuireann sí béim ar ár dtosaíochtaí ach acmhainní a sholáthar.  Athraíonn sí cultúr ach cur ar chumas tithe agus gnólachtaí athruithe ríthábhachtacha a dhéanamh.

Is féidir linn dul i ngleic le hathrú aeráide go rathúil má athraímid le chéile. Sin é an fáth ar bunaíodh an roinn seo. Díríonn an cháinaisnéis seo ar an gcuspóir sin.

Críoch

Nótaí d'Eagarthóirí

 

Vóta DCCAE 2018 FIGIÚIRÍ ACHOMAIR

 

Leithdháileadh20182017Méadú
Caiteachas€209m€171m€38m (+ 22%)
Reatha€372m*€357m  €15m (+4% nó +11% gan fáltais na gceadúnas teilifíse a áireamh)
Iomlán€581m€528m€53m (+10%)

 

Maoineofar infheistíochtaí caipitiúla de bheagnach €1.1 billiún thar an tréimhse idir 2018 agus 2021, (a léiríonn leithdháileadh méadaithe caipitil de €200 milliún tar éis an athbhreithnithe ar an bPlean Caipitil).  

MEASTACHÁIN ACHOIMRE 2018 - Príomhbhearta

Bearta RoghnaitheCostas in 2018
€million
Éifeachtúlacht Fuinnimh
Cláir éifeachtúlachta fuinnimh a leathnú go mór ach €35 milliún breise a infheistiú sna hearnálacha cónaithe, tráchtála agus poiblí chun astaíochtaí CO2 ón timpeallacht thógtha a laghdú
117
Tacú leis an Aistriú chuig Geilleagar Ísealcharbóin
Scéim Dhreasachta um Theas In-athnuaite a chur i bhfeidhm agus roghnú feithiclí leictreacha a mhéadú
17
Plean Náisiúnta Leathanbhanda
Tabhairt chun críche an phróisis soláthair le haghaidh idirghabhála faoi threoir an Stáit
15
Tacú le Gnólachtaí Beaga & le Scileanna Digiteacha
Tacú le tuilleadh gnólachtaí beaga trádáil ar líne agus soláthar oiliúna i scileanna digiteacha do shaoránaigh a mhaoiniú
    5.6
Tacú leis an nGníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil
Tacú leis an GCC chun a ról leathnaithe i réimsí cosúil le caighdeán an aeir agus monatóireacht ar thorann, agus dúshlán an athrú aeráide a bhaint amach
    34.8
Láithreáin líonadh talún atá díghrádaithe ó thaobh na timpeallachta de
Leanúint ar aghaidh ag dul i ngleic le láithreáin líonadh talún atá díghrádaithe ó thaobh na timpeallachta de
11
Iomlán   200.4

 

Leithdháileadh Acmhainní 2018-2020

Cuirtear uasteorainneacha ilbhliantúla um chaiteachas reatha don Ghrúpa Vótaí Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide & Comhshaoil don tréimhse 2018-2020 i láthair sa tábla thíos.

 

Cumarsáid, Gníomhú ar son na hAeráide agus Comhshaoil,201820192020
 €m€m€m
Ollchaiteachas Reatha Vótáilte372372372
Ollchaiteachas Caipitiúil Vótáilte209256297
Ollchaiteachas Iomlán Vótáilte 581628669

 

Cabhróidh an cistiú seo le leibhéal suntasach seirbhísí a chur ar fáil ar fud gach réimse cláir in 2018. Léiríonn sé scála uaillmhian agus thiomantais bheartas an Rialtais ar fud príomhréimsí a bhfuil tábhacht straitéiseach náisiúnta leo, gníomh aeráide, fuinneamh, cumarsáid, craoltóiracht, timpeallacht agus acmhainní nádúrtha san áireamh.

Cumarsáid

Is é aidhm an Chláir seo ná cur le fás agus le forbairt leanúnach gheilleagar agus shochaí na hÉireann ach infheistíocht i líonraí ardluais leathanbhanda ar fud na tíre a éascú, agus ach cumarsáidí slána, nuálacha digiteacha agus bonneagar seirbhísí a fhorbairt, in éineacht le glacadh digiteach a chur chun cinn i measc gnólachtaí agus saoránach.   Faoin gclár seo, ligfidh leithdháileadh 2018 don Roinn:

  • Bogadh go dtí na céimeanna deireanacha i bpróiseas soláthair an Phlean Náisiúnta Leathanbhanda, d'fhonn tairgeoir(í) a cheapadh chun bonneagar leathanbhanda ardluais a sholáthar do 542,000 áitreabh lonnaithe laistigh de limistéar idirghabhála an Stáit;
  • Leanúint ar aghaidh ag cur rannpháirtíocht na ngnólachtaí beaga dúchasacha sa gheilleagar digiteach chun cinn, a thacóidh le 1,500 gnólacht beag eile trádáil ar líne trí Scéim na nDearbhán um Thrádáil ar Líne;
  • Leanúint ar aghaidh ag cur cuimsiú digiteach chun cinn ach oiliúint litearthachta digiteacha a sholáthar faoin Scéim um Scileanna Digiteacha do Shaoránaigh chun tacú le 30,000 saoránach eile dul ar líne den chéad uair, agus
  • An Lárionad Náisiúnta Cibearshlándála a leathnú chun a ról a neartú maidir le líonraí an Rialtais agus le bonneagar ríthábhachtach a chosaint.

Craoltóireacht

Is é aidhm an chláir seo ná tacú le craoltóireacht seirbhíse poiblí ar ardchaighdeán agus le hearnáil chraolacháin, a bhfuil réimeas comhréireach, éifeachtach rialála mar bhonn agus thaca aici. Faoin gclár seo, ligfidh leithdháileadh 2018 don Roinn:

  • Tacú le soláthar leanúnach RTÉ ó thaobh a gcuspóirí seirbhíse poiblí de;
  • Tacú le soláthar leanúnach TG4 ó thaobh a gcuspóirí seirbhíse poiblí de, go háirithe ó thaobh na gcuspóirí a bhaineann leis an nGaeilge, agus  
  • Forbairt clár nua teilifíse agus raidió agus cartlannú ábhair a spreagadh trí scéimeanna a bunaíodh faoin gCiste Craolacháin

Fuinneamh

Is é aidhm an chláir seo ná slándáil, leanúnachas agus iomaíochas an tsoláthair fuinnimh a chinntiú don gheilleagar agus do thomhaltóirí, inbhuanaitheacht an tsoláthair agus an éilimh fuinnimh a chur chun cinn, agus cur le laghdú na n-astaíochtaí a bhaineann le fuinneamh chun dul i dtreo geilleagar ísealcharbóin dá bhforáiltear san Acht um Ghníomh Aeráide agus um Fhorbairt Ísealcharbóin agus i bPlean Náisiúnta Maolúcháin an Rialtais. Faoin gclár seo, ligfidh leithdháileadh 2018 don Roinn:

  • Tacú le hÚdarás Fuinnimh Inmharthana na hÉireann i bhfeidhmiú a mhandáide agus i seachadadh a ghealltanas
  • Leanúint ar aghaidh ag infheistiú i bhfeabhsuite éifeachtúlachta cónaithe fuinnimh, bearta nua agus leathnaithe le tacú le nuálaíocht agus le hoibreacha doimhne iarfheistithe san áireamh;
  • Tacaíocht do na gnólachtaí agus do na hearnálacha poiblí a leathnú chun spárálacha fuinnimh agus laghduithe in astaíochtaí CO2 a sholáthar.  Éascóidh cistiú tacaíocht threisithe d'earnáil na bhfiontar beag agus meánmhéide agus rannpháirtíocht níos doimhne le húsáideoirí móra tionsclaíocha fuinnimh.  Ligeann sé do thacaíocht fheabhsaithe do chomhlachtaí earnála poiblí chun an sprioc 33% maidir le héifeachtúlacht fuinnimh a bhaint amach;
  • Leanúint ar aghaidh ag cabhrú le tuilleadh saoránach atá ag déileáil le tearcrochtain fuinnimh tríd an Scéim Theasa agus Folláine, a dhíríonn ar thorthaí sláinte níos fearr a sholáthar;
  • Leanúint ar aghaidh ar tacú le forbairt fuinneamh in-athnuaite amach ón gcósta trí bonneagar na láithreach tástála;
  • Soláthar na céad chéime den Scéim Dhreasachta nua um Theas In-athnuaite a mhaoiniú, agus
  • Fás na bhfeithiclí leictreacha a mhéadú trí scéim na ndeontas ceannaigh a thacóidh le 1,200 feithicil nua, le forleathnú an líonra luchtaithe agus le seoladh Feachtais Feasachta Poiblí.

Acmhainní Nádúrtha

Is é aidhm an Chláir seo ná acmhainní mianracha, hidreacarbóin agus acmhainní geolaíocha eile na hÉireann a bhainistiú ar bhealach inbhuanaithe agus táirgiúil, agus tacaíocht iontaofa gheo-eolaíochta do chosaint an chomhshaoil agus d'fhorbairt inbhuanaithe acmhainní nádúrtha na hÉireann a sholáthar.

Faoin gclár seo, ligfidh leithdháileadh 2018 don Roinn:

  • 665 gníomhaíocht cheadúnaithe agus leasaithe a rialú, a chuimsíonn sirtheoireacht mhianraí agus mianadóireacht, agus taiscéalaíocht agus táirgeadh peitriliam;
  • Leanúint ar aghaidh le hoibreacha athshlánaithe ag na hiarcheantair mhianadóireachta in Abhóca, Co. Chill Mhantáin agus i mBéal Átha Gabhann, Co. Thiobraid Árann;
  • Tionscadal um léarscáiliú geo-chomhshaoil (Tellus) a leathnú chun clúdach de bhreis ar 50% den tír a bhaint amach roimh dheireadh 2018, agus clár mapála mara na hÉireann (INFOMAR) a chur chun cinn, agus
  • Imscrúduithe Screamhuisce a chur chun cinn, an clár nua monatóireachta agus comhairleach do thuile screamhuisce agus turlach san áireamh, a sholáthróidh léarscáiliú don chéad chéim eile de chlár tuile OPW.

Iascaigh Intíre

Tá an Clár seo dírithe ar acmhainn iascaigh intíre na hÉireann, slatiascaireacht farraige san áireamh, a chosaint, a chaomhnú, a fhorbairt agus a chur chun cinn. Faoin gclár seo, ligfidh leithdháileadh 2018 don Roinn ligean d'Iascaigh Intíre na hÉireann:

  • 25,000 iniúchadh a dhéanamh ar shlatiascairí áineasa do cheadúnas/do chead agus do riachtanais eile;
  • Suas le 35,000 méadar de shruthanna a athshlánú agus a chaomhnú agus 147 abhainn, codanna d'aibhneacha agus d'inbhir a mheas mar chuid den chlár bliantúil um bhainistiú bradán;
  • Suas le 18,000 ceadúnas do shlatiascaireacht áineasa bhradán agus thart ar 100 ceadúnas tráchtála bradán a eisiúint;
  • Acmhainn mhara Iascaigh Intíre na hÉireann a uasghrádú, a éascóidh bainistiú níos fearr ar shalmainidí imirceacha amach ón gcósta, agus
  • Leanúint ar aghaidh ag soláthar na Straitéise Náisiúnta um Fhorbairt Slatiascaireachta trí réimse leathan caomhnaithe, cosanta, rochtana, eolais, cur chun cinn agus oibreacha eile.  


Timpeallacht agus Bainistiú Dramhaíola

Is é aidhm an chláir seo ná cosaint ár dtimpeallachta nádúrtha, sláinte agus folláine ár saoránach agus an t-aistriú chuig geilleagar ciorclach atá éifeachtúil ó thaobh acmhainní de a chur chun cinn mar thaca le forbairt, le fás agus le postanna inbhuanaithe ó thaobh na héiceolaíochta de.  Faoin gclár seo, ligfidh leithdháileadh 2018 don Roinn: 
 

  • Tacú leis an nGníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil i bhfeidhmiú a mandáide reachtaí agus i soláthar a dtiomantais agus a n-oibleagáidí taighde maidir le caighdeán comhthimpeallach an aeir, radaíocht agus monatóireacht ar thorann neamhianúcháin, chomh maith le clár oibre a athraithe aeráide;
  • Feabhsúchán a dhéanamh ar na láithreáin dramhaíola chun an riosca do shláinte an chomhshaoil agus na ndaoine a mhaolú mar is cuí;
  • Leanúint ar aghaidh ag maoiniú feachtas náisiúnta um fheasacht ar dhramhaíl chun díriú ar bhailiú dramhaíola tí, ar dhumpáil neamhdhleathach, ar fheithiclí a bhfuil a ré caite agus ar bhoinn, agus

An anailís theicniúil agus samhaltú a mhaoiniú atá riachtanach le bheith mar bhonn agus thaca ag bearta náisiúnta maolaithe agus oiriúnaithe um athrú aeráide, agus an tIdirphlé Náisiúnta um Ghníomhú ar son na hAeráide a chur chun cinn.

Press Release Documents