You are here:

Éire chun Comhaontú Pháras ar an Athrú Aeráide a dhaingniú

18 Deireadh Fómhair 2016

Tá ceadú faighte ag an Aire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil, Denis Naughten T.D., ón gComh-Aireacht chun tús a chur leis an bpróiseas maidir le Comhaontú Pháras le Creat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (UNFCCC) a dhaingniú.  Thoiligh an rialtas inniu (18 Deireadh Fómhair) an ceadú a lorg ó Dháil Éireann faoi Airteagal 29 dár mBunreacht ina luaitear nach foláir ceadú roimh ré a fháil ó Dháil Éireann d'fhonn aon chonradh idirnáisiúnta a dhaingniú.

 

Dúirt an tAire Naughten "Is é an t-athrú aeráide dúshlán mór ár linne agus tá oibleagáid orainne beart a dhéanamh anois mar náisiún. Ní mó d'oibleagáid é ná de dheis.  Agus cead faighte inniu ón gcomh-aireacht, beidh mé in ann anois ceadú a lorg ó Dháil Éireann, ar céim mhór chun cinn é agus is teachtaireacht é do mhuintir na hÉireann agus don phobal idirnáisiúnta go dtacaímid i gcónaí le Comhaontú Pháras. Ní fhacamar riamh cheana a leithéid de bhorradh domhanda is atá faoi dhaingniú Chomhaontú Pháras. Tá todhchaí ár leanaí i gceist dar ndóigh chomh maith leis an leas náisiúnta. Táim ag lorg lántacaíocht ó chomhaltaí Dháil Éireann a rith a éascú agus é a dhaingniú roimh an gcéad seisiún eile de 'Chomhdháil na bPáirtithe, COP22' a thionólfar i Marrakech ón 7 go dtí an 18 Samhain 2016.

 

Críoch

 

Nótaí don Eagarthóir:

 

Cúlra:

Tiocfaidh Comhaontú Pháras le Creat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (UNFCCC), a chomhaontaigh 195 tír agus Páirtí ag COP21 in 2015, i bhfeidhm ar an 4 Samhain roimh an gcéad 'Chomhdháil na bPáirtithe' eile, COP22, a thionólfar i Marrakech ón 7 go dtí an 18 Samhain 2016. Mar thoradh air sin, tionólfar an chéad seisiún de Chomhdháil na bPáirtithe, ar cruinniú é de Pháirtithe an Chomhaontaithe (CMA 1), le linn Chomhdháil Marrakech ar an Athrú Aeráide.

 

Is mór an t-éacht é seo ag an bpobal idirnáisiúnta, an chéad mhargadh riamh, atá uilíoch agus ceangailteach ó thaobh dlí de, ar an athrú aeráide ag teacht i bhfeidhm laistigh de bhliain ón uair a comhaontaíodh é.

 

Éilíonn téarmaí Chomhaontú Pháras go ndaingneoidh ar a laghad 55% de Pháirtithe na Comhdhála é atá freagrach as ar a laghad 55% d'astaíochtaí domhanda. Chuathas thar an chéad tairseach i mí Dheireadh Fómhair agus an dara ceann nuair a thíolaic an tAontas Eorpach a ionstraim dhaingniúcháin d'Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe ar an 5 Deireadh Fómhair 2016.

 

Cad atá bainte amach ag an Aire inniu?

Tá tús curtha inniu againn leis an bpróiseas daingniúcháin in Éirinn, agus an rialtas tar éis toiliú go lorgófaí ceadú ó Dháil Éireann Comhaontú Pháras a dhaingniú. Faoi Airteagal 29 dár mBunreacht ní foláir ceadú roimh ré a fháil ó Dháil Éireann d'fhonn conradh idirnáisiúnta a dhaingniú. Leis an bpróiseas daingniúcháin a thosú tá teachtaireacht láidir á tabhairt do mhuintir na hÉireann agus don phobal idirnáisiúnta go dtacaímid i gcónaí le Comhaontú Pháras agus go bhfuilimid tiomanta do ghníomhaíocht ar mhaithe leis an aeráid.

 

Cén fáth a bhfuil cinneadh déanta in Éirinn anois tús a chur leis an bpróiseas daingniúcháin?

Faoi théarmaí Chomhaontú Pháras éilítear go dtíolacfaidh 55 Páirtí sa Choinbhinsiún, a mheastar gurb ionann a n-astaíochtaí is ar a laghad 55% d'astaíochtaí gás ceaptha teasa iomlán an domhain, a n-ionstraim daingniúcháin d'Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe chun go dtiocfaidh sé i bhfeidhm.  Ba é a bhí i gceist nuair a thángthas ar an gComhaontú i bPáras mí na Nollag seo caite ná go ndaingneodh an AE agus na Ballstáit an comhaontú go comhuaineach.

 

Dhaingnigh an AE, agus a sheasamh mar cheannaire ar an uaillmhian dhomhanda maidir leis an athrú aeráide á bhuanú aige, Comhaontú Pháras sula ndearna na Ballstáit amhlaidh agus thíolaic a ionstraim dhaingniúcháin ar an 5 Deireadh Fómhair 2016. Mar a luadh, tiocfaidh an Comhaontú i bhfeidhm leis sin roimh an gcéad Chomhdháil na bPáirtithe eile, COP22.

 

Tá an AE agus na Ballstáit araon tiomanta faoi Chomhaontú Pháras ár n-astaíochtaí a laghdú ar a laghad 40% faoin mbliain 2030. Cé go bhfuil na cainteanna faoin mbealach ina gcuirfí an tiomantas seo i bhfeidhm fós ag dul ar aghaidh, fuair an tAontas Eorpach tacaíocht ó Éirinn agus ó Bhallstáit eile Comhaontú Pháras a dhaingniú cé nach raibh a bpróiseas daingniúcháin féin tugtha chun críche ach ag seacht gcinn de na Ballstáit.

 

Chabhraigh sé sin le hÉirinn agus le Ballstáit eile próiseas ar leith eile a chur ar fáil trínar féidir le Ballstáit an Comhaontú a dhaingniú gan gá lena dhéanamh go comhuaineach agus leanúint ar aghaidh beag beann air lena gcainteanna maidir lena n-oibleagáidí laistigh de thiomantas AE.

 

Cad dó a bhfuil Éire tiomanta faoi Chomhaontú Pháras?

Faoi Chomhaontú Pháras éilítear go mbeidh pleananna ag gach Páirtí d'fhonn astaíochtaí a laghdú agus dul in oiriúint don athrú aeráide agus a bheith i bhfad níos uaillmhianaí amach anseo lena bpleananna. Beidh oibleagáid na hÉireann mar chuid de thiomantas foriomlán an Aontais Eorpaigh a astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú ar a laghad 40% faoin mbliain 2030, i gcomparáid le leibhéil 1990. Cumhdóidh sé sin earnáil na scéimeanna trádála astaíochtaí (ETS) agus an earnáil nach mbaineann le trádáil astaíochtaí don tréimhse ó 2021 go 2030. Tá tograí i gcomhair an dá earnáil seo á gcaibidil faoi láthair ag na grúpaí ábhartha oibre ag leibhéal AE.

 

Déanann Comhaontú Pháras foráil freisin go gcuirfidh Páirtithe ó thíortha forbartha acmhainní airgeadais ar fáil chun cabhrú le Páirtithe ó thíortha i mbéal forbartha maidir le maolú ar an athrú aeráide agus oiriúnú don athrú sin agus iad ag cloí lena n-oibleagáidí faoin gCoinbhinsiún.

 

Go dtí seo, ba é an Státchiste a mhaoinigh ranníocaíochtaí um maoiniú aeráide na hÉireann le tíortha i mbéal forbartha, go príomha trí chaiteachas atá dírithe ar an aeráid tríd an Vóta um Chúnamh Oifigiúil Forbartha. Déanfar ranníocaíocht le Ciste Glas don Aeráid na Náisiún Aontaithe (GCF) níos faide anonn i mbliana agus táthar ag súil go ndéanfar ranníocaíochtaí breise ón mbliain 2017 ar aghaidh.

 

Teagmháil:

Suzanne Coogan, Comhairleoir Preasa an Aire Naughten 087-2215745

Keith Flanagan, Preasoifigeach na Roinne Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil 087-6937580

Press Release Documents