You are here:

Spreagann Naughten na hEarnálacha Bithmhaise agus Bithgháis trí Scéim Tacaíochta um Theas In-Athnuaite a thabhairt isteach

7 Nollaig 2017

Scéim náisiúnta Tacaíochta um Theas In-Athnuaite á tabhairt isteach ag an Aire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil, Denis Naughten, T.D., tar éis dó faomhadh an Rialtais a fháil.

Cuireadh an Scéim le chéile chun tacú, ó thaobh airgeadais de, le fuinneamh in-athnuaite a chur in áit córas téimh breoslaí iontaise d'úsáideoirí tráchtála a bhfuil éileamh mór acu ar theas.  Clúdaíonn sé seo earnálacha tráchtála, tionsclaíochta, talmhaíochta, téamh ceantair, an earnáil phoiblí agus gnólachtaí agus earnálacha tráchtála eile (san earnáil neamhastaíochtaí trádála). 

Arsa an tAire Naughten: "Is beart follasach agus inmharthana í an Scéim Tacaíochta um Theas In-Athnuaite a spreagfaidh na hearnálacha bithmhaise agus bithgháis.  Thar aon rud eile, cuirfidh sí bonn ar fáil chun deiseanna nua tráchtála a chruthú d'fheirmeoirí i dteicneolaíochtaí teasa, suiteálacha coirí bithmhaise agus deiseanna nua d'fhoraoiseoirí san áireamh.  Cabhróidh sí freisin le spriocanna fuinnimh in-athnuaite agus laghduithe astaíochtaí na hÉireann don bhliain 2020 a bhaint amach.

Faoin Treoir maidir le Fuinneamh In-Athnuaite 2009, tá sprioc ag Éirinn go dtiocfaidh 12% den fhuinneamh a chaitear san earnáil teasa as foinsí in-athnuaite fuinnimh faoin mbliain 2020.   Faoi láthair, tá 6.8% den fhuineamh a chaitear san earnáil teasa in-athnuaite.

Leithdháil Cáinaisnéis 2018 €7 milliún chun an chéad chéim den Scéim Tacaíochta um Theas In-Athnuaite a mhaoiniú an bhliain seo chugainn.

Cuireadh an scéim le chéile lena chinntiú go dtéitear i ngleic le tionchair ar chaighdeán an aeir chun tacú le húsáid inbhuanaithe bithmhaise i suiteálacha tríd an teicneolaíocht is fearr atá ar fáil a úsáid agus trí astaíochtaí a laghdú .

Bhí anailís mhionsonraithe eacnamaíochta, rannpháirtíocht fhorleathan leis an tionscal agus foilsiú dhá chomhairliúchán phoiblí ar dhearadh agus ar fheidhmiú na scéime mar chuid d'fhorbairt na Scéime Tacaíochta.  

"Fuair mo Roinn beagnach 200 aighneacht ón bpobal agus cuimsíonn dearadh deireanach na scéime torthaí na n-aighneachtaí seo," arsa an tAire Naughten.

Beidh dhá chineál meicníocht tacaíochta sa Scéim Tacaíochta um Theas In-Athnuaite:

o   Tacaíocht leanúnach oibríochtúil (a íoctar ar feadh tréimhse suas le 15 bliana) do shuiteálacha nua nó do shuiteálacha a úsáideann córas téimh breosla iontaise faoi láthair ach a úsáidfidh córais téimh bhithmhaise nó córais téimh díleá anaeróbach.

o   Deontas (chomh hard le 30%) chun tacú le hinfheistíocht i gcórais téimh in-athnuaite a úsáideann teaschaidéil.


 

Seo a leanas na huastaraifí a íocfar: 5.66 cent in aghaidh na cileavatuaire den fhuinneamh a ghintear ó chórais téimh bhithmhaise agus 2.95 cent in aghaidh na cileavatuaire den fhuinneamh a ghintear as córais téimh díleá anaeróbach. Laghdóidh na taraifí a íocfar de réir mar a mhéadóidh an t-aschur, rud a léiríonn an bharainneacht scála a bhaineann le córais níos mó.

Arsa an tAire freisin: "Léiríonn an anailís eacnamaíochta go bhfuil ról tábhachtach ag bithmhais agus ag díleá anaeróbach i dtodhchaí na hÉireann ó thaobh fuinneamh in-athnuaite de. 

Tá teicneolaíochtaí agus modhanna eile tacaíochta á meas, instealladh greille bithmheatáin san áireamh, do chéimeanna eile na Scéime.

Luaigh an tAire: "Tá féidearthachtaí suntasacha le táirgeadh an bhithmheatáin ó dhíleá anaeróbach agus lena instealladh sa ghreille gáis nádúrtha in Éirinn. Chomh maith le bheith ina fhoinse fuinnimh in-athnuaite, is féidir leis sceithbhealach a chur ar fáil do dhramhaíl feirme. Leanann mo Roinn ar aghaidh ag scrúdú na caoi is fearr chun tacú le táirgeadh bithmheatáin agus, mar chuid den obair seo, beidh ceardlann á reáchtáil againn le lucht an tionscail go luath sa bhliain nua."

Agus aird á tarraingt aige ar na bearta rialaithe buiséid atá i bhfeidhm, dúirt an tAire Naughten:  "Cuireadh ceachtanna a foghlaimíodh ó scéimeanna i ndlínsí eile san áireamh i ndearadh na scéime tacaíochta seo.  Go háirithe, caithfidh tionscadail cloí le critéir cháilitheachta le linn tréimhse na n-íocaíochtaí tacaíochta.   Cinnteoidh na critéir seo nach n-úsáidfear teas a ghinfear faoin Scéim seo ach le haghaidh cuspoírí úsáideacha amháin.   Ina theannta sin, tá roinnt rialuithe buiséid ann chun costais fhoriomlána a rialú, lena n-áirítear caidhpeanna tionscadail buiséid, caidhp Scéime bhuiséid agus athbhreithnithe tréimhsiúla chun gnóthachain amhantair a chosc."

Riarfaidh Údarás Fuinnimh Inmharthana na hÉireann an Scéim agus forbróidh siad na Téarmaí agus Coinníollacha mionsonraithe, critéir cháilitheachta agus inbhuanaitheachta san áireamh, agus caithfidh an tAire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil iad a fhaomhadh.

Arsa an tAire Naughten: "Ba gharsprioc mhór í faomhadh na comh-aireachta a fháil an tseachtain seo chun dul ar aghaidh go dtí an chéad chéim eile den Scéim Tacaíochta um Theas In-Athnuaite, a chuirfidh deis ar fáil d'fhás san earnáil intíre bhithmhaise." 

Críoch.

Nótaí d'Eagarthóirí

Seo a leanas na taraifí molta don Scéim:

 

LeibhéalTeorainn Íochtarach (MWh/yr)Teorainn Uachtarach (MWh/yr)

Córais Téimh Bhithmhaise

Taraif (c/kWh)

Córais Téimh Díleá Anaeróbach (c/kWh)
103005.662.95
23001,0003.022.95
31,0002,4000.500.50
42,40010,0000.500.00
510,00050,0000.370.00
650,000N/B0.000.00

 

Leagtar an gá atá le scéim tacaíochta um theas in-athnuaite amach sa Phlean Náisiúnta Maolúcháin, sa Pháipéar Bán Fuinnimh agus i gClár an Rialtais.   Is é príomhchuspóir na scéime leibhéal an fhuinnimh in-athnuaite san earnáil teasa a mhéadú.  Cabhróidh sé seo le spriocanna fuinnimh in-athnuaite na hÉireann do 2020 a bhaint amach agus le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú. 

Tá an scéim dírithe ar thacaíocht a thabhairt do shuiteálacha tionsclaíocha agus tráchtála níos mó lasmuigh de Chóras an AE i ndáil le Trádáil Astaíochtaí chun athrú go réitigh theasa a ghineann teas ó fhoinsí in-athnuaite.   Leithdháil Cáinaisnéis 2018 €7 milliún chun an chéad chéim den scéim a mhaoiniú.   Beidh cead Státchabhrach ag teastáil ón gCoimisiún Eorpach sular féidir leis an scéim tosú ag feidhmiú.

Cén fáth a bhfuil Scéim Tacaíochta um Theas In-Athnuaite á tabhairt isteach?

Faoin Treoir maidir le Fuinneamh In-Athnuaite 2009, tá sprioc ag Éirinn go dtiocfaidh 16% den ollchaitheamh deiridh fuinnimh as foinsí in-athnuaite in 2020 agus tá fospriocanna aici do na hearnálacha leictreachais (40%), iompair (10%) agus teasa (12%) freisin.  In 2016, bhain Éire leibhéal 6.8% amach (agus sprioc 12% aici) san earnáil teasa.   Thug an Rialtas réimse beart isteach ar fud na na-earnálacha leictreachais agus iompair chun cabhrú linn ár spriocanna a bhaint amach, agus cuirfidh scéim tacaíochta um theas in-athnuaite na bearta tacaíochta seo i bhfeidhm san earnáil teasa.  Tabharfaidh an scéim tacaíocht d'úsáideoirí tráchtála, tionsclaíocha, talmhaíochta, téimh cheantair, earnála poiblí agus d'úsáideoirí teasa tráchtála eile nach gclúdaíonn an córas i ndáil le trádáil astaíochtaí iad. 

Cén chaoi a bhfuil an scéim tacaíochta seo difriúil ó thíortha eile?

Comhtháthaíodh ceachtanna a foghlaimíodh ó scéimeanna den chineál céanna ó dhlínsí eile i ndearadh na scéime tacaíochta seo, mar atá leagtha amach in Achoimre na Scéime (ceangailte). 

Go háirithe, caithfidh tionscadail leanúint ar aghaidh de bheith ag cloí le critéir cháilitheachta le linn tréimhse na n-íocaíochtaí tacaíochta (suas le 15 bliana). Cinnteoidh na critéir seo nach n-úsáidfear teas a ghinfear ach do chuspoírí úsáideacha amháin.

Ina theannta sin, tá roinnt meicníochtaí bainistíochta buiséid ann - caidhpeanna tionscadail buiséid, caidhp Scéime bhuiséid agus athbhreithnithe tréimhsiúla chun gnóthachain amhantair a chosc san áireamh.

Cad leis a dtacaítear faoin Scéim Tacaíochta?

Bunaithe ar an anailís eacnamaíochta a rinneadh, tacóidh an scéim le tionscadail trí cheann amháin de na meicníochtaí tacaíochta seo a leanas:

·         Tacaíocht leanúnach oibríochtúil (a íoctar ar feadh tréimhse suas le 15 bliana) bunaithe ar an aschur inúsáidte teasa i gcórais in-athnuaite téimh i suiteálacha nua nó i suiteálacha a úsáideann córas téimh breosla iontaise ach a úsáidfidh na teicneolaíochtaí seo a leanas:

o   Córais téimh bhithmhaise;

o   Córais téimh díleá anaeróbach.

·         Deontas (chomh hard le 30%) chun tacú le hinfheistíocht i gcórais téimh in-athnuaite a úsáideann na teicneolaíochtaí seo a leanas:

o   Teaschaidéil ó fhoinsí aeir;

o   Teaschaidéil ó fhoinsí talún;

o   Teaschaidéil ó fhoinsí uisce.

Tá teicneolaíochtaí agus modhanna eile tacaíochta á meas (instealladh greille bithmheatáin san áireamh) do chéimeanna eile na Scéime.

Cén chaoi a n-oibreoidh an córas íocaíochta do thacaíocht oibríochtúil?

Beidh íocaíocht ilbhliantúil ann (ar feadh tréimhse suas le 15 bliana) ar bhonn taraifí forordaithe.  Seo a leanas na huastaraifí a íocfar: 5.66 cent in aghaidh na cileavatuaire den fhuinneamh a ghintear ó chórais téimh bhithmhaise agus 2.95 cent in aghaidh na cileavatuaire den fhuinneamh a ghintear as córais téimh díleá anaeróbach. Laghdóidh na taraifí a íocfar de réir mar a mhéadóidh an t-aschur, rud a léiríonn an bharainneacht scála a bhaineann le córais níos mó. Tugtar mionsonraí ar na taraifí in Achoimre na Scéime. 

Leagfaidh gach taraif amach an méid tacaíochta a gheobhaidh an rannpháirtí sa Scéim maidir le gach aonad fuinnimh theasa a úsáidtear le haghaidh cuspóir incháilithe.  De ghnáth, bíonn leibhéal na dtaraifí seasta don tréimhse tacaíochta.   Ní dhéanfar nasc idir leibhéil na dtaraifí agus innéacsú.  Féadfar coigeartuithe a chur i bhfeidhm chun gnóthachain amhantair a chosc, áfach.   

Beidh an íocaíocht faoin Scéim Tacaíochta cisealaithe bunaithe ar an aschur bliantúil teasa (in aghaidh an kWh).

Gheobhaidh an rannpháirtí íocaíocht de réir na taraife (c/kWh) do leibhéal 1 suas go dtí an chéad luach tairsí; íocfar aschur teasa níos mó ná an tairseach sin ag leibhéal taraife atá níos ísle ná tairseach Leibhéal 2, agus is amhlaidh a bheidh sé do Leibhéil níos airde. Ós rud é go laghdaíonn an costas a bhaineann le teas in-athnuaite a ghiniúint de réir mar a mhéadaíonn méid na suiteála, laghdóidh an taraif ó Leibhéal amháin go dtí an chéad leibhéal eile.  Dá bhrí sin, dá mhéad teas in-athnuaite a ghintear is ea is lú a íoctar leis an iarratasóir in aghaidh an aonaid aschurtha.

Céard a chlúdaíonn an deontas suiteála?

Tacóidh an deontas suiteála le suas le 30% de chostas na dteaschaidéal (ó fhoinsí aeir, talún nó uisce).

Cé a riarfaidh an scéim tacaíochta?

Riarfaidh Údarás Fuinnimh Inmharthana na hÉireann (SEAI) an scéim agus is é a bheidh freagrach as a feidhmiú, lena n-áirítear iarratais a mheas agus a phróiseáil.  Forbróidh SEAI dréacht-Téarmaí agus Coinníollacha na Scéime le haghaidh athbhreithnithe le faomhadh ón Aire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil.

Cathain a thosóidh feidhmiú na Scéime?

Is iad Téarmaí agus Coinníollacha a fhorbairt agus ceadú Státchabhrach a lorg ón gCoimisiún Eorpach na chéad chéimeanna eile.  Faoi réir an cheadaithe seo, táthar ag súil go dtosóidh feidhmiú na scéime in 2018.

CRÍOCH

Press Release Documents