You are here:

Fógraíonn Naughten comhairliúchán poiblí ar an gcéad Straitéis Náisiúnta um Aer Glan de chuid na hÉireann, "Aer na Tíre a Ghlanadh"

Fógraíonn an tAire Naughten tiomantas an Rialtais d'Idirphlé Náisiúnta um Ghníomhú ar son na hAeráide a thionscnamh

Dé Céadaoin, 1 Márta 2017

Sheol an tAire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil, Denis Naughten T.D comhairliúchán poiblí ar an gcéad Straitéis Náisiúnta um Aer Glan de chuid na hÉireann, "Aer na Tíre a Ghlanadh" inniu. Cuirfidh an Straitéis an creat ar fáil do bheartais uile-Rialtais agus cuirfidh sí gníomhartha chun cinn chun astaíochtaí díobhálacha ó réimse foinsí a laghdú agus chun an t-aer a ghlanadh.  D'fhógair an tAire an méid seo agus Comhrialtas 2030 á sheoladh aige i dTeach an Ardmhéara inniu (Dé Céadaoin, 1 Márta 2017).

Agus é ag caint ag seoladh an lae inniu, dúirt an tAire Naughten "Cé go bhfuil mórán bainte amach cheana againn - bhí 'an cosc ar ghual deataigh,' atá i bhfeidhm i 26 ceantar uirbeach ar fud na tíre, an-éifeachtach maidir le leibhéil an ábhair cháithnínigh agus na dé-ocsaíde sulfair a laghdú - caithfimid dul níos faide ar aghaidh.  Agus muid ag tógáil ar na héachtaí a baineadh amach san am a chuaigh thart chun todhchaí an chomhshaoil a chinntiú do na glúine atá le teacht, tá an-áthas orm comhairliúchán poiblí ar an gcéad Straitéis Náisiúnta um Aer Glan de chuid na hÉireann a fhógairt inniu.  Cuirfidh an Straitéis, a bhfuil sé i gceist agam a chur i gcrích faoi dheireadh na bliana, an creat ar fáil do bheartais uile-Rialtais agus cuirfidh sí gníomhartha chun cinn chun astaíochtaí díobhálacha ó réimse foinsí a laghdú agus chun an t-aer a ghlanadh.  Tá téamh tí fós ina phríomhfhoinse truaillithe aeir, go háirithe ó bhreosla soladach agus ó ghual deataigh lasmuigh de limistéir an choisc, agus táim tiomanta do chosc a leathnú ar fud na tíre do shéasúr téimh tí 2018. Rachaidh an straitéis seo níos faide ná seo, áfach, agus rachaidh sí i ngleic le réimse leathan beartas náisiúnta a bhaineann le caighdeán an aeir, lena n-áirítear iompar, fuinneamh agus talmhaíocht. Táim ag súil le réimse leathan tuairimí a fháil mar fhreagra ar an gcomhairliúchán ó pháirtithe leasmhara, ón bpobal i gcoitinne, agus ó dhaoine óga arb é an comhshaol a n-oidhreacht atá inár seilbh le tabhairt dóibh.

D'fhógair an tAire freisin go bhfuil Idirphlé ar Aer Glan á reáchtáil ag oifigigh na Roinne leis an gCoimisiún Eorpach i mBaile Átha Cliath, in éineacht le páirtithe leasmhara náisiúnta sa dá lá atá romhainn.  Tá sé d'aidhm ag an Idirphlé feabhas a chur ar ár gcumas náisiúnta chun beartais éifeachtacha um aer glan a fhorbairt ach dul i dteagmháil le saineolaithe idirnáisiúnta agus le páirtithe leasmhara náisiúnta. Tugann an tIdirphlé deis dúinn páirtithe leasmhara agus údaráis inniúla a thabhairt le chéile chun eispéiris agus dea-chleachtais a roinnt, a d'fhéadfadh cur chuige an Rialtais i leith forbairt beartais a fheabhsú. 

Beidh an páipéar comhairliúcháin ar a dtugtar 'Aer na Tíre a Ghlanadh' ar fáil ar shuíomh gréasáin na Roinne. Beidh an tréimhse chomhairliúcháin ar siúl go dtí Dé hAoine, 28 Aibreán 2017. 

http://www.dccae.ie/en-ie/environment/consultations/Pages/National-Clean-Air-Strategy-Consultation.aspx

An tIdirphlé Náisiúnta um Ghníomhú ar son na hAeráide

D'fhógair an tAire Naughten sonraí maidir le tiomantas an Rialtais d'Idirphlé Náisiúnta um Ghníomhú ar son na hAeráide a thionscnamh inniu freisin. Éascóidh sé plé, breithniúchán agus comhdhearcadh i dtaca le freagraí cuí ar na dúshláin atá romhainn.

Dúirt an tAire "Tá mo Roinn ag oibriú ar thionscadail cheana féin chun rannpháirtíocht daoine óga agus rannpháirtíocht an phobail i ngníomhaíochtaí maidir le gníomhú ar son na haeráide, cosúil le Taispeántas BT Eolaithe Óga agus Teicneolaíochta agus Clár na Scoileanna Glasa.  Mar chuid den Idirphlé, táimid ag dul i gcomhpháirtíocht le Scoileanna Glasa chun Clár Náisiúnta um Ghníomh agus um Fheasacht ar Athrú Aeráide a reáchtáil i scoileanna ar fud na tíre, lena n-áirítear Móraonach um Ghníomhú ar son na hAeráide a bheidh ar siúl i mí Dheireadh Fómhair na bliana seo. Táim tiomanta don leibhéal rannpháirtíochta is fearr dar féidir a éascú agus muid ag tabhairt faoinár dturas aistrithe.

Beidh an tIdirphlé ar siúl ar feadh tréimhse dhá bhliain ar dtús.  Bunófar Grúpa Stiúrtha agus cuirfear rúnaíocht i bhfeidhm chun an próiseas a riar. 

CRÍOCH

 

Nótaí d'Eagarthóirí

 

An Straitéis um Aer Glan

Tá níos mó fianaise ann go ndéanann truailliú aeir tuilleadh damáiste do shláinte an duine ná mar a tuigeadh roimhe seo. Tá a fhios againn anois gurb é truailliú aeir is cúis le go leor fadhbanna sláinte sa lá atá inniu ann, lena n-áirítear asma, ailse agus galair chardashoithíocha, stróc agus galar croí san áireamh. Níl muintir na hÉireann saor ó na tionchair seo mar go meastar go bhfaigheann thart ar cheathrar bás gach lá sa tír seo mar gheall ar thruailliú aeir. Ina theannta sin, seans go mbeidh daoine as láthair ón obair, go laghdófar táirgiúlacht, go gcaithfear níos mó airgid ar chógais agus go gcuirfear níos mó daoine isteach sna hospidéil mar gheall ar thionchair shláinte an truaillithe aeir.   Measann an Coimisiún Eorpach gurb ionann costas eacnamaíochta an truaillithe aeir in Éirinn agus €2 billiún sa bhliain, lena n-áirítear 382,000 lá oibre a chailleadh.

 

An tIdirphlé Náisiúnta um Ghníomhú ar son na hAeráide

Tionólfar tionóil réigiúnacha go luath agus cuirfear roinnt tionscnamh eile i bhfeidhm sna míonna atá amach romhainn, lena n-áirítear:

  • teicnící nuálacha comhairliúcháin a thástáil go náisiúnta, go réigiúnach agus go háitiúil. D'áireofaí orthu sin Líonraí Rannpháirtíochta Pobail, Tionóil Aeráide, People Talk agus Giúiréithe Saoránach, The People's Conversation agus Climate Justice: Evidence to Action
  • Móraonach Scoileanna Glasa 2017 um Ghníomhú ar son na hAeráide a reáchtáil i mí Dheireadh Fómhair 2017
  • Comórtas Náisiúnta i dtaca le Moltaí chun Tacú le Pobail Eiseamláireacha a sheoladh ag an móraonach. Déanfaidh sé seo éascaíocht do pháistí scoile bheith ina bpríomhnasc leis na pobail níos leithne.
  • sraith léachtaí/díospóireachtaí, atá sothuigthe agus ar a ndéantar modhnóireacht ghairmiúil, i dtaca le saincheisteanna beartais a bhunú a bheidh á bplé faoin Idirphlé
  • imeachtaí agus tionscnaimh níos leithne a threisiú, lena n-áirítear iad sin a reáchtálann Ranna/Gníomhaireachtaí eile. Áireofar leis sin an tuarascáil agus moltaí an Tionóil Saoránach, a phléifidh an chaoi a bhféadfadh an Stát ceannaire a dhéanamh d'Éirinn ó thaobh dul i ngleic le hAthrú Aeráide de, a scrúdú níos déanaí i mbliana
  • páirt a ghlacadh i gcomhimeachtaí maidir leis na himpleachtaí aeráide a bhaineann lenár roghanna pleanála spásúlachta. Ina thaobh seo, tá sé ríthábhachtach go bhfuil cur chuige comhordaithe agus soiléir á ghlacadh againn i leith fhorbairt leanúnach an Idirphlé agus "Éire 2040 - Ár bPlean" (an Creat Náisiúnta um Pleanáil) a chomhtháthú.
  • féiniúlacht shoiléir bhranda, plean cumarsáide agus láithreacht sna meáin a bhunú don Idirphlé Náisiúnta um Ghníomhú ar son na hAeráide
  • rannpháirtíocht leanúnach leis an gcóras polaitíochta a chinntiú, Lá Aeráide an Oireachtais i mí Dheireadh Fómhair san áireamh
  • meicníocht chuí a chur i bhfeidhm chun monatóireacht a dhéanamh agus feabhas a chur ar éifeachtúlacht an Idirphlé

Press Release Documents