You are here:

Freagairt tugtha ag an Aire Ross agus ag an Aire Bruton ar chinntí GCC faoi leibhéil de-ocsaíd nítrigine

 

Cuireann feithiclí díosail is sine le leibhéal díobhálach truailleán

 

 

Chuir an tAire Iompair, Spóirt agus Turasóireachta, Shane Ross T.D., agus an tAire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil, Richard Bruton T.D., in iúl inniu (an Mháirt, an 9 Iúil) go bhfuil imní orthu faoi chinntí i dtuarascáil de chuid na Gníomhaireachta um Chaomhnú Comhshaoil (GCC) a thugann le fios go bhféadfadh sé go bhfuil leibhéal níos airde truailliú aeir ná mar a ceapadh go dtí seo i gceantair áirithe i gcathair Bhaile Átha Cliath ina bhfuil bóithre ar a mbíonn cuid mhór tráchta. Is mar thoradh ar an trácht go príomha atá na leibhéil níos airde agus tá an baol ann i gcuid de na ceantair go bhfuil teorainn reachtúil an AE i dtaca leis an truailleán dé-ocsaíd nítrigine (NO2) á sárú.

 

Is truailleán aeir í dé-ocsaíd nítrigine (NO2) a bhaineann le ceantair uirbeacha agus tá baint láidir aici le hastaíochtaí ó thrácht arb eol dúinn drochéifeacht a bheith acu ar shláinte an duine. Go stairiúil, cuireann feithiclí díosail, cinn is sine go háirithe, astaíochtaí i bhfad níos airde de dhé-ocsaíd nítrigine amach ná innill dócháin eile.

 

Leagtar béim i dtuarascáil GCC ar an tábhacht a bhaineann leis na gníomhartha sa Phlean Gníomhaíochta ar son na Aeráide a chur i bhfeidhm, ina measc:

  • 180,000 feithicil leictreach a bheith ar na bóithre faoi 2025
  • A chinntiú go dtig leis an bpobal a muinín a chur sa líonra luchtaithe feithiclí leictreacha
  • Creat um sholáthar poiblí i dtaca le feithiclí leictreacha a chruthú go luath
  • Luasghéarú a dhéanamh ar chéimeanna chun an flít iompair phoiblí a dhícharbónú
  • Oifig Tionscadail Rothaíochta a bhunú agus fad 200 km de lánaí nua rothaíochta a chur ar fáil i mBaile Átha Cliath
  • Straitéis nua Páirceála agus Taistil a fhorbairt
  • Creat rialála a fhorbairt maidir le criosanna d'astaíochtaí ísle agus polasaithe praghsála i dtaca le páirceáil a fhorbairt, agus cumhacht a bhronnadh ar údaráis áitiúla rochtain ar áiteanna áirithe i gcathracha agus i mbailte a shrianadh le nach gceadófar iontu ach feithiclí atá saor ó astaíochtaí
  • Gan aon fheithicil nua bhreosla iontaise a dhíol ó 2030 ar aghaidh

Dearbhaítear i dtuarascáil GCC an tábhacht atá leis na gníomhartha atá idir lámha cheana féin chun ceannach carranna díosail a dhídhreasú (fomhuirear cáin chlárú feithicle 1%), chun tacú leis an aistriú go feithiclí leictreacha, chun breis dreasachtaí a chur ar fáil maidir le tacsaithe aistriú go feithiclí leictreacha agus chun infheistiú i mbusanna is glaine agus is glaise.  

 

Sa chéad Straitéis náisiúnta um Aer Glan, a fhoilseofar amach sa bhliain, rachfar i ngleic le fadhbanna a thagann chun cinn mar gheall ar astaíochtaí díobhálacha ó réimse foinsí, an earnáil iompair san áireamh.

 

Dúirt an tAire Bruton:

 

"Tá cúis mhór imní sna cinntí seo agus léiríonn siad go soiléir an gá atá leis an bPlean Gníomhaíochta ar son na hAeráide a chur i bhfeidhm. Tá roinnt gníomhartha sa Phlean againn a mbeidh tionchar suntasach acu ar laghdú astaíochtaí agus ar fheabhsú cáilíocht an aeir. Áirítear leis na gníomhartha sin creat rialála a fhorbairt le haghaidh criosanna d'astaíochtaí ísle agus cumhacht a bhronnadh ar údaráis áitiúla rochtain ar áiteanna áirithe i gcathracha agus i mbailte a shrianadh le nach gceadófar iontu ach feithiclí atá saor ó astaíochtaí amháin. Táimid tiomanta freisin chun go mbeidh 180,000 feithicil leictreach agus hibride ar ár mbóithre faoi 2025 agus beagnach 1 mhilliún faoi 2030. Beidh tionchar ollmhór ar cháilíocht an aeir sna cathracha agus sna bailte againn ach 70% den leictreachas a bheith ag teacht ó fhoinsí inathnuaite agus leictriú a bheith déanta ar fhlíteanna príobháideacha agus poiblí iompair. Beidh fáil níos fearr ar fhaisnéis faoi cháilíocht an aeir mar gheall ar an gClár Náisiúnta Monatóireachta um Cháilíocht Aeir Chomhthimpeallaigh, atá á mhaoiniú ag an Roinn agamsa. Go dtí seo tá an Clár seo i ndiaidh GCC a éascú agus suíomhanna oiriúnacha á n-aimsiú acu le haghaidh stáisiúin bhreise mhonatóireachta aeir i mBaile Átha Cliath.

 

"Tabharfaimid na forais ábhartha le chéile anois lena chinntiú go ngníomhóimid láithreach faoin gceist seo agus go bhfeabhsófar cáilíocht an aeir i mBaile Átha Cliath."

 

Dúirt an tAire Ross:

 

"Is cúis mhór imní iad na cinntí i dtuarascáil GCC agus na saincheisteanna ionchasacha sláinte dóibh siúd atá ina gcónaí feadh na mbealaí seo agus dóibh siúd atá ag obair sna ceantair seo. Ní mór dúinn gníomhú agus astaíochtaí NO2 a laghdú i gceantair uirbeacha. Is feithiclí díosail is sine is mó atá ag cur astaíochtaí NO2 amach. Táim sásta a chur in iúl go bhfuilimid ag infheistiú cheana féin i mbusanna nua is glaine agus is glaise, ag leictriú na seirbhíse iarnróid do chomaitéirí i mBaile Átha Cliath agus ag cur dreasachtaí flaithiúla ar fáil le go n-aistreoidh tacsaithe go feithiclí leictreacha. Ní mór dúinn dul i bhfeidhm orthu siúd atá ina gcónaí i gceantair uirbeacha chun go n-aistreoidh siad ó fheithiclí díosail go feithiclí leictreacha nó hibride atá níos glaine. Díreach mar a rinneamar i gcás an Tascfhórsa um Fheithiclí Astaíochtaí Ísle, oibreoidh mo Roinn agus mé féin go dlúth leis an Aire Bruton agus lena Roinn siúd, leis an Aire Donohue agus lena Ranna siúd, le Comhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath agus le GCC chun bearta nua riachtanacha a cheapadh. Ar ndóigh, beidh tacaíocht leathan de dhíth le go mbeidh sé seo éifeachtach, agus táim tiomanta do a chinntiú go rachfar i mbun comhairliúcháin leathain de réir mar is gá."

 

Tabharfaidh na hAirí na forais ábhartha le chéile anois – an Roinn Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil, an Roinn Iompair, Spóirt agus Turasóireachta, na ceithre hÚdaráis Áitiúla i mBaile Átha Cliath agus GCC – chun plean a fhorbairt le cáilíocht an aeir i mBaile Átha Cliath a fheabhsú. Comhlánóidh an obair seo an obair atá idir lámha cheana féin chun Straitéis uilerialtais um Aer Glan a fhorbairt.  

 

Nótaí d'eagarthóirí

 

Tá na trí phríomhchinntí bunaithe ar staidéir a rinne an Ghníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil:

  1. Is airde na leibhéil NO in áiteanna ina mbíonn an trácht trom.
  2. Tá leibhéil NO chomh hard sin in áiteanna áirithe go bhféadfaidh sé go sáróidh siad teorainneacha AE. Áirítear leis na háiteanna sin:
  • sráideanna áirithe i lár na cathrach;
  • an M50; agus
  • an bealach isteach i dTollán an Chalafoirt agus an bealach amach as.

  1. Tá leibhéil NO ag teacht go maith le teorainneacha an AE i gceantair nach bhfuil in aice le bóithre gnóthacha agus i gcuid mhaith ceantair chónaitheacha.

    Tá meánteorainn bhliantúil (40 µg/m3) agus meánteorainn uaire (200 µg/m3  - nach ceadmhach í a shárú níos mó ná 18 n-uair i mbliain féilire) san áireamh sna teorainneacha AE atá leagtha amach sa Treoir um Cháilíocht an Aeir, Aer Glan san Eoraip (2008/50/CE), nó Treoir CAFÉ, maidir le NO2.

Rannóg: Comhshaol             

Ábhar: Cáilíocht an Aeir

 

Press Release Documents