You are here:

Diúltaithe ag an Aire glacadh le cáineadh lucht an tionscail ola

12 Iúil 2019

Dhiúltaigh an tAire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil, Richard Bruton T.D., inniu glacadh le cáineadh Chumann Thionscal Pheitriliam na hÉireann maidir leis an gCiste um Ghníomhú ar son na hAeráide.

 

Dúirt an tAire Bruton:

"Tá an ciste um Ghníomhú ar son na hAeráide, a bhfuil €500 milliún ann, ríthábhachtach i dtaca le Gníomhnú ar son na hAeráide in Éirinn. Is trua liom go bhfuil an tionscal ola ag bagairt an dlí a chur ar an Rialtas.

"Aithním gur bagairt don tionscal ola iad na gníomhartha atá á ndéanamh againn de réir an Phlean ar son na hAeráide – agus go mbeidh dúshláin shuntasacha le sárú ag an tionscal go háirithe mar gheall ar ár bpleananna aistriú go feithiclí leictreacha agus go córais téimh in-athnuaite. Tá súil agam go ndíreoidh an tionscal ola sna blianta amach romhainn ar an éagsúlú chun fuinneamh in-athnuaite a chur ar fáil agus go dtacóidh sé leis an aistriú i dtreo astaíochtaí atá neodrach ó thaobh carbóin de. Ní dhéanfadh sé aon mhaith dóibh iarracht a dhéanamh moill a chur ar ghníomhartha tábhachtacha ar son na haeráide.   

"D'fhógair an Rialtas i dTionscadal Éireann 2040 go mbainfí athearraíocht as tobhach NORA ionas go n-infheisteofaí barrachas an chiste i gCiste nua um Ghníomhú ar son na hAeráide a mbainfí úsáid as le tacú le tionscadail ar fud na tíre a chuideodh linn ár spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú. Bhí an reachtaíocht a bheidh ag teastáil san áireamh i gclár reachtaíochta an Rialtais an fómhar seo caite. 

"Cuideoidh na tionscadail a bhfuilimid ag tacú leo sa chéad bhabhta den Chiste linn ár spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú i réimsí éagsúla, lena n-áirítear iompar, teas, leictreachas agus talmhaíocht, agus is léiriú iad ar na cineálacha infheistíochtaí ar gá dúinn iad a dhéanamh. Mar shampla, beidh an infheistíocht atá á déanamh againn sa BSL chun líonra náisiúnta luchtaithe den chuid is nua-aimseartha le haghaidh feithiclí leictreacha a fhorbairt ríthábhachtach chun imní réimse a laghdú agus chun tacú le daoine aonair an t-aistriú a dhéanamh go feithiclí leictreacha. Gheobhaidh na tionscadail atá rathúil sa chéad bhabhta den chiste €77 milliún, rud a bheidh mar ghiaráil d'infheistíocht iomlán €300 milliún.

"Ní ghlacfaidh an Rialtas scun scan le cás ina mbeidh an tionscal ola ag socrú conas a infheisteofar barrachas chiste NORA nó conas a chaithfear é. Ní thagann an tobhach seo as pócaí lucht an tionscail ola – is iad na tomhaltóirí a íocann as go huile is go hiomlán ag na pumpaí.

"Molann Cumann Thionscal Peitriliam na hÉireann go bhféadfaí barrachas NORA a úsáid chun tacú le húsáideoirí reatha breoslaí ola aistriú go roghanna malartacha atá íseal ar charbón. Sin é go díreach an rud atá ar siúl ag an Rialtas agus an Ciste um Ghníomhú ar son na hAeráide bunaithe aige.

"Ní mór, áfach, gurb é an tAire a shocróidh na critéir maidir leis na tionscadail a dtacófar leo agus gur go neamhspleách a dhéanfaidh sé nó sí amhlaidh. Ar an dóigh sin, tig linn a chinntiú go dtacófar le cuspóirí an Phlean um Ghníomhú ar son na hAeráide.

"Ní fhéadfainn glacadh le cás ar bith ina dtabharfaí an t-airgead seo ar ais don tionscal nó ina gcruthófaí ciste nua a mbeadh an tionscal mar mhaoirseoir air nó a mbeadh an tionscal ag socrú cad iad na cineálacha tionscadal a mbeifí ag tacú leo. Ní tharlóidh a leithéid ná baol air. Lena leithéid de chur chuige, ní thiocfadh leis an bpobal a bheith muiníneach go raibh a chuid airgid á chaitheamh go cothrom agus go neamhspleách chun tacú lenár gcuspóirí i dtaca leis an aeráid. Tá moladh déanta ag Cumann Thionscal Pheitriliam na hÉireann gur chóir an barrachas a úsáid chun dliteanais tobhaigh sa todhchaí a fhritháireamh. Ní tharlóidh sé sin ná baol air. 

"Tá sé de rún agam dara babhta an Chiste um Ghníomhú ar son na hAeráide a fhógairt roimh dheireadh na bliana, de réir an Phlean um Ghníomhú ar son na hAeráide."

Nótaí d'eagarthóirí

Faomhadh maoiniú do na tionscadail seo a leanas sa chéad chéim den Chiste um Ghníomhú ar son na hAeráide:

·                  Ríomhcharranna BSL
Tá suas le €10 milliún le líonra luchtaithe den chuid is nua-aimseartha d'fheithiclí leictreacha a fhorbairt ar fud na tíre, líonra a fhreastalóidh ar an líon mór feithiclí leictreacha a bheidh ag teacht ar na bóithre sna deich mbliana atá romhainn.

·                     Líonraí Gáis Éireann: Gás GRAZE – Gás Glas Talmhaíochta In-athnuaite Atá Neodrach ó thaobh Carbóin de
Tá suas le €8.5 milliún curtha ar fáil chun tacú le suiteáil na chéad saoráide Insteallta sa Ghreille Lárnach atá nasctha le haghaidh tarchur gás in-athnuaite, agus chun tacú le scéim deontais a thacóidh le tuairim is 74 feithicil a ritheann ar ghás nádúrtha comhbhrúite.

·                     Iarnród Éireann: Tiomáint hibride don fhlít carranna iarnróid idirchathrach
Tá suas le €15 milliún infheistithe le cumhachtphacaí nua hibride a dhearadh le haghaidh carranna iarnróid idirchathrach d'fhonn úsáid díosail agus astaíochtaí de gháis cheaptha teasa a laghdú. Nuair a bheidh an cruthúnas coincheapa déanta i dtraein amháin le trí charr iarnróid, cuirfear na cumhachtphacaí i bhfeidhm ar fud an fhlít.

·                     Comhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath: Córas Téimh Cheantar Bhaile Átha Cliath Infheisteofar suas le €20 milliún chun teas fuíll a ghinfear i saoráidí tionsclaíocha a cheapadh. Beidh Fearas Bhaile Átha Cliath Fuíoll go Fuinneamh sa Rinn go háirithe i gceist agus teas á chur i bpíopaí isteach i dtithe agus in áiteanna gnó i gceantar an Phoill Bhig, na Rinne agus na nDugaí i gcathair Bhaile Átha Cliath.

·                     Comhairle Contae Bhaile Átha Cliath Theas: Scéim Téimh Cheantar Thamhlachta de chuid Chomhairle Contae Bhaile Átha Cliath Theas
Tá suas le €4.5 milliún curtha ar fáil le réiteach téimh inbhuanaithe ceantair a bhunú i gceantar Thamhlachta chun teas ísealcharbóin a sholáthar don earnáil phoiblí agus do chustaiméirí cónaitheacha agus tráchtála.

·                     An Oifig Bainistithe Bóithre: Tionscadal na nÚdarás Áitiúil um Shoilsiú Atá Tíosach ar Fhuinneamh
Tá suas le €17.5 milliún le hinfheistiú chun aisfheistiú a dhéanamh ar an 326,000 solas poiblí Údaráis Áitiúil atá fágtha agus nach soilse LED iad, agus lóchranna LED ardtíosachta a chur ina n-áit. Is soilsiú poiblí atá i gceist le thart ar 50% den úsáid iomlán fuinnimh agus bunaithe ar an aisfheistiú, d'fhéadfaí astaíochtaí CO2 as giniúint leictreachais a laghdú ar 40,000 tonna in aghaidh na bliana.

·                     Gníomhaireacht Fuinnimh na dTrí Chontae: Tiomáint Thíosach HGVanna agus an Breatimeacht
Tá suas le €1.4 milliún le cur ar fáil chun tacú leis an earnáil iompair chun caitheamh breoslaí agus astaíochtaí ó fheithiclí a laghdú trína bheith níos cliste faoi úsáid iompair agus trí theicneolaíochtaí nua a ghlacadh. Déanfar trealamh teileamaitice a shuiteáil thar thréimhse dhá bhliain i mbreis agus 1,000 feithicil agus cuirfear an traenáil chuí ar fáil do thiománaithe. Táthar ag dréim le héifeachtúlacht bhreosla fhoriomlán a mhéadú ar 10% trí mhonatóireacht leanúnach agus atreisiú dearfach feidhmíochta tiomána.​


Press Release Documents