You are here:

An tAire Canney ag Fóram Ardleibhéil Polaitíochta de chuid na Náisiún Aontaithe

 

15 Iúil 2019

Beidh an tAire Stáit um Acmhainní Nádúrtha, Gnóthaí Pobail agus Forbairt Dhigiteach, Seán Canney T.D., mar ionadaí na hÉireann ag Fóram Polaitíochta Ardleibhéil na Náisiún Aontaithe ('an Fóram') an tseachtain seo chun plé a dhéanamh ar dhul chun cinn domhanda maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

 

Beidh Cinn Stáit agus Airí as 193 tír ag an bhFóram um Fhorbairt Inbhuanaithe i Nua-Eabhrac, áit a mbreithneoidh siad an dul chun cinn domhanda atá déanta i dtaca le 17 Sprioc na NA um Fhorbairt  Inbhuanaithe.

 ​

Agus é i Nua-Eabhrac, fógróidh an tAire Canney ráiteas náisiúnta na hÉireann i láthair an Fhóraim agus beidh cruinnithe déthaobhacha aige le hAirí eile as fud fad an domhain. Beidh sé páirteach freisin i roinnt imeachtaí ardphróifíle ar an taobh faoi ábhair éagsúla lena n-áirítear ról daoine óg i nGníomhú ar son na hAeráide, tacaíocht an AE do na Spriocanna, agus an gá atá ann go gcothóidh tíortha comhpháirtíochtaí chun forbairt inbhuanaithe a bhaint amach.

 

I mbliana pléifidh an Fóram dul chun cinn agus dúshláin maidir leis na spriocanna seo a leanas:

 

Sprioc 4 – Oideachas Ard-Cháilíochta

Sprioc 8 – Obair Fhiúntach agus Fás Eacnamaíochta

Sprioc 10 – Éagothromaíochtaí Laghdaithe

Sprioc 13 – Gníomhú ar son na hAeráide

Sprioc 16 – Síocháin, Cóir agus Institiúidí Láidre

 

Glacadh na Spriocanna in 2015 agus is iad na gealltanais dhomhanda is uaillmhianaí riamh iad comhaontaithe ag ballstáit na Náisiún Aontaithe. Soláthraíonn siad creat chun go mbeidh an pláinéad síochánta, cóir, rathúil agus inbhuanaithe faoi 2030.

 

Bhí páirt lárnach ag Éirinn i bhforbairt na Spriocanna. Bhí ár n-ambasadóir sna NA ag an am, David Donoghue, mar chomhchathaoirleach ar na hidirbheartaíochtaí a raibh glacadh na Spriocanna mar thoradh orthu.

 

Tá Éire tiomanta i gcónaí chun gach ceann de na 17 Sprioc a bhaint amach ina n-iomláine faoi 2030, agus dar linn, is meicníocht ríthábhachach é an Forám Polaitíochta Ardleibhéil a ligeann do thíortha tuarascálacha a dhéanamh faoina ndul chun cinn agus a bheith ag foghlaim bunaithe ar an taithí atá ag tíortha eile.

 

"Tá na Spriocanna um Fhorbairt Inbhuanaithe mar mhapa dár mian linn a bhaint amach faoi 2030. Tá Éire bródúil as an gceannaireacht a thugamar agus na Spriocanna á gcomhaontú agus táimid dírithe anois ar an bhféith chéanna cheannaireachta a léiriú chun iad a fhíorú. Is nuair a oibríonn tíortha lena chéile agus a thógann siad ar dhea-chleachtas a chéile a dhéantar dul chun cinn go domhanda. Táim ag tnúth go mór le heispéiris na hÉireann a chur in iúl an tseachtain seo agus lena bheith ag cluinstin faoin dul chun cinn atá déanta agus faoi na dúshláin atá á sárú ag tíortha eile," arsa an tAire Canney.

 

Críoch

 

Nótaí d'Eagarthóirí

 

1.      Cad iad na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe?

Is tacar de 17 "Sprioc Dhomhanda" iad na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe a ghlac Ballstáit na Náisiún Aontaithe i mí Mheán Fómhair 2015. Déanfar dul chun cinn maidir le cur i bhfeidhm na Spriocanna seo a thomhas de réir 169 sprioc trí thuairisciú rialta ag leibhéal an Stáit d'Fhóram Polaitíochta Ard-Leibhéil na Náisiún Aontaithe um Fhorbairt Inbhuanaithe i Nua-Eabhrac.

 

Téann na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe i ngleic leis na gnéithe eacnamaíochta, sóisialta agus comhshaoil a bhaineann le forbairt inbhuanaithe, agus clúdaíonn siad réimse leathan saincheisteanna, ina measc an bhochtaineacht, an t-ocras, an tsláinte, an t-oideachas, athrú aeráide, cothromas ar bhonn inscne agus cóir shóisialta.

 

"An Domhan a Athrú ó Bhonn: Clár Oibre 2030 um Fhorbairt Inbhuanaithe" an teideal oifigiúil atá ar na Spriocanna. Forbraíodh iad chun teacht i gcomharbacht ar Spriocanna Forbartha na Mílaoise ar tháinig deireadh leo in 2015.

 

Is é an tAire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil atá i gceannas ar chur i bhfeidhm comhleanúnach na Spriocanna a chur chun cinn agus a mhaoirsiú ar bhonn an rialtais uile. Sheol Éire Plean Náisiúnta Feidhmithe i dtaca leis na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe 2018-2020 i mí Aibreáin 2018.

 

 

2.      Céard é an Fóram Polaitíochta Ard-Leibheil?

Is éard atá i bhFóram Polaitíochta Ard-Leibhéil na Náisiún Aontaithe um Fhorbairt Inbhuanaithe ná príomhardán na Náisiún Aontaithe chun plé a dhéanamh ar shaincheisteanna a bhaineann le forbairt inbhuanaithe. Is é an príomhfhóram é ag Ballstáit na NA chun obair leanta a dhéanamh agus dul chun cinn a athbhreithniú maidir le comhlíonadh na 17 Sprioc agus na ngealltanas i gClár Oibre 2030 um Fhorbairt Inbhuanaithe.

 

Céard a dhéanann an Fóram?

Is éard atá mar chuspóir ag an bhFóram ceannaireacht agus treoir pholaitíochta a sholáthar maidir le saincheisteanna a bhaineann le forbairt inbhuanaithe; dul chun cinn maidir le cur i bhfeidhm na Spriocanna a athbhreithniú; comhoibriú a fheabhsú agus teagmháil le páirtithe leasmhara a éascú, agus an cleachtas is fearr maidir le feidhmiú a chomhroinnt. Tagann baill an Fhóraim le chéile uair sa bhliain i Nua-Eabhrac agus bíonn Airí as fud fad an domhain páirteach ann chun dul chun cinn a phlé.

 

Cad chuige a bhfuil tábhacht leis an bhFóram?

Is uirlis ríthábhachtach iad na Spriocanna chun a chinntiú go mbíonn an domhan níos fearr ó thaobh uilechuimsitheachta agus cothromrais de agus chun comhtháthú thrí ghné na forbartha inbhuanaithe a fheabhsú, mar atá cúrsaí eacnamaíochta, cúrsaí sóisalta agus cúrsaí comhshaoil. Gné den chomhaontú chun na Spriocanna a bhaint amach faoi 2030 is ea gur chomhaontaigh na Stáit go léir gur chóir do na comhshínitheoirí "athbhreithniú uilechuimsitheach a dhéanamh go rialta ar dhul chun cinn ag leibhéal náisiúnta agus fo-náisiúnta". Is é cuspóir na nAthbhreithnithe Náisiúnta Deonacha seo ligean do gach Stát a chur chuige maidir le cur i bhfeidhm na Spriocanna a chur in iúl, ligean dóibh a mbuanna agus a ndúshláin a phlé, agus ligean dóibh foghlaim ó thíortha eile.

 

In 2015 ba í Éire ceann den dá chomhéascaitheoir don chomhaontú deiridh maidir le Clár Oibre 2030 um Fhorbairt Inbhuanaithe. Chuir Éire ár gcéad Athbhreithniú Náisiúnta Deonach i láthair in 2018.

 

Press Release Documents