You are here:

An tAire Bruton chun dul i ngleic leis an mearfhaisean, bunanna toitín agus plaisteach trí ghníomh radacach i leith dramhaíola

​ 

D'fhógair an tAire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil, Richard Bruton T.D., inniu (an Luan, an 30 Nollaig) na príomhréimsí ar a ndíreoidh straitéis úr radacach an rialtais i dtaca le dramhaíl.

Gintear breis agus 200 kg pacáistiú dramhaíola in aghaidh an duine gach bliain in Éirinn, agus is plaisteach é 59 kg de sin. Tá na figiúirí seo os cionn mheán an AE. Faightear réidh le níos mó ná leath den mhearfhaisean taobh istigh de bhliain. €700 an costas a íocann líonta tí in aghaidh na bliana ar bhia a chríochnaíonn mar dhramhaíl agus cailleann na fiontair againn €1 billiún mar gheall air seo.

Dúirt an tAire Bruton:

"Tá rún daingean agam, mar chuid den Phlean ar Ghníomhú ar son na hAeráide, dul i ngleic leis na dóigheanna a mbainistímid ár gcuid dramhaíola. Ní mór dúinn athrú radacach a dhéanamh ar an gcur amú acmhainní luachmhara atá ar siúl againn, rud a dhéanann díobháil don aeráid agus don chomhshaol agus atá ag cur na todhchaí againn i mbaol. Is iad seo a leanas na príomhréimsí a rachfar i ngleic leo: dramhaíl phlaisteach, dramhaíl bhia, nósanna aon úsáide (mearfhaisean agus soip phlaisteacha ina measc), drochscagadh dramhaíola agus dumpáil mhídhleathach.

"Ní mór dúinn gníomhú anois. Tá 75 beart againn ar féidir iad a chur i bhfeidhm gan mhoill. Orthu sin tá: forfheidhmiú na rialacha atá ann cheana féin; iniúchta agus spriocanna chun dramhaíl a laghdú a chur chun cinn; táillí níos airde i dtaca le pacáistiú ar doiligh é a athchúrsáil, agus boinn feithiclí tráchtála a thabhairt isteach sa scéim rathúil athchúrsála bonn.

"Féadfaidh sé go dtabharfaimid bailiúcháin éigeantacha araidí donna isteach, go gcuirfimid cosc ar chur dramhaíola rómhéide i líonta talún, go ngearrfaimid an costas as bunanna toitín a ghlanadh suas ar an tionscal tobac, agus go gcuirfimid leis na nithe ar ceadmhach iad a chur san araid ghlas. Cuirfear tionscnaimh earnála chun cinn, go háirithe san earnáil bhia. Cuirfimid cosc ar phlátaí, sceanra, soip, baitíní balúin, baitíní cadáis, cupáin pholaistíréine agus soithí bia aon úsáide, agus tabharfaimid isteach táillí maidir le plaistigh nach féidir iad a athchúrsáil, mar shampla pacáistiú bia in ollmhargaí. Déanfar mórstaidéar ar an gcoiriúlacht san earnáil dramhaíola freisin."

Díreoidh straitéis nua dramhaíola an rialtais ar na príomhréimsí seo a leanas freisin, réimsí a bhfuil an rialtas ag lorg ionchuir ina leith inniu:

·         Bearta chun dul i ngleic leis an mearfhaisean

·         Lipéadú níos fearr ar earraí in-athchúrsáilte

·         Spriocanna chun a chinntiú go mbíonn na haraidí cearta in úsáid agus eolas níos soiléire a chur ar fáil maidir le céard ba chóir a chur i ngach araid

·         Bearta chun dramhaíl bhia a laghdú ar a leath

·         Deireadh a chur le húsáid plaistigh nach bhfuil in-athchúrsáilte

·         Conas a bheith níos déine ar an dumpáil mhídhleathach

·         Dreasachtaí a thabhairt isteach maidir le húsáid ábhar athchúrsáilte sa tionscal foirgníochta

·         Obair i gcomhar le Ballstáit eile de chuid an AE chun struchtúr cánach maidir le pacáistiú plaisteach a cheapadh ar fud an AE

·         Conas is féidir linn feasacht a ardú i measc daoine aonair agus gnónna maidir leis an dóigh is fearr chun a ndramhaíl a bhainistiú. Áireofar ann sin machnamh ar an bhféidearthacht cosc dramhaíola/athchúrsáil a chur ar an gcuraclam scoile.

Dúirt an tAire Bruton:

"Díreofar go mór ar dhroch-chleachtais i ngnónna, a bhféadfaí 70% den ábhar a dhumpálann siad a athchúrsáil, ach beidh na cineálacha beart seo i bhfeidhm san earnáil tí freisin, mar a bhfuil spriocanna nua uaillmhianacha á socrú."

D'fhógair an tAire inniu freisin go mbunófar Grúpa Comhairleach a chuideoidh le ceapadh an pholasaí nua. Is í an Roinn Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil atá mar chathaoirleach ar an nGrúpa agus tá ionadaithe ó eagrais neamhrialtasacha comhshaoil, ón tionscal agus ón earnáil rialála ann freisin. Beidh an chéad chruinniú acu i mí Eanáir.

Osclófar comhairliúchán ar réimse beart, bearta riaracháin agus bearta reachtaíochta san áireamh, inniu agus beidh tuairimí á lorg ag an Roinn suas go dtí an Aoine, an 21 Feabhra. Tig leo siúd a bhfuil suim acu sa scéal tuilleadh eolais a fháil anseo agus anseo.

Beidh na comhairliúcháin seo ina gcuidiú agus polasaí nua dramhaíola / plean don gheilleagar ciorclach á bhforbairt ag Éirinn chun dul i ngleic leis na dúshláin atá ag teacht chun cinn agus chun tógáil ar na spriocanna atá leagtha amach sa Phlean um Ghníomhú ar son na hAeráide. Nuair a bheidh sé réidh, beidh an polasaí inchurtha ó thaobh uaillmhéine de i réimsí na Dramhaíola agus na hAeráide leis an gcuid is fearr san AE. Sheol an Coimisiún Eorpach moladh ar na mallaibh (11 Nollaig 2019) maidir le Comhshocrú Glas Eorpach, ina leagtar amach treoir chun an mhórchríoch a dhéanamh neodrach ó thaobh carbóin de faoin mbliain 2050. Tá réimse gníomhartha sa Chomhshocrú Glas a thacaíonn le ciorclacht agus le hinbhuanaitheacht. Tiocfaidh moltaí nua as na gníomhartha seo d'earnálacha atá dian ar acmhainní, ina measc foirgníocht, teicstílí, leictreonaic agus plaistigh, agus beidh forálacha ann maidir le dearadh táirgí bunaithe ar fheasacht ar an gcomhshaol, Soláthar Poiblí Glas agus samhail AE chun bailiú cineálacha éagsúla dramhaíola a chaighdeánú.

Beidh ról tacúil ag Éirinn san idirbheartaíocht faoin gComhshocrú Glas, a gcuirfear tús léi in 2020.

Nótaí d'eagarthóirí

Tá an Rialtas seo tiomanta do bheith chun cinn maidir le plaistigh aon úsáide a laghdú agus tá sé ag obair ag leibhéal náisiúnta agus Eorpach araon chun dul i ngleic leis an bhfadhb. Go dtí seo, tá na nithe a leanas déanta ag an rialtas:

·         Tá cosc curtha ar cheannach cupáin phlaisteacha, sceanra agus soip aon úsáide i ngach roinn rialtais agus i ngach foras rialtais

·         Tá tacaíocht láidir tugtha do reachtaíocht úr AE faoi Phlaistigh Aon Úsáide, lena gcuirfear cosc ar shoip agus ar bhaitíní cadáis déanta as plaisteach, ar phlátaí agus ar sceanra plaisteach, ar shuathairí caifé plaisteacha agus ar ghabhdáin bhalúin phlaisteacha

·         Tá gealltanas tugtha spriocanna a bhaint amach 90% de bhuidéil phlaisteacha a bhailiú amach ó ábhar eile agus athchúrsáil a dhéanamh ar 55% de phlaisteach

·         Tá tús curtha le tionscnamh na n-aigéan glan chun bruscar mara a bhailiú, a laghdú agus a athúsáid agus chun an timpeallacht mhara a ghlanadh suas

·         Tá athbhreithniú coimisiúnaithe faoin dóigh is fearr chun sprioc 90% a bhaint amach maidir le bailiú soithí dí amach ó ábhar eile. Nuair a bheidh sé sin déanta, fógróidh an tAire na gníomhartha is gá a dhéanamh.​


Press Release Documents