You are here:

An tAire Bruton leis an Dréachtphlean Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide a chur faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh

D'fhoilsigh an tAire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil, Richard Bruton T.D. an chéad dréacht de Phlean Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide (PNFA) na hÉireann, inniu (Dé Céadaoin, an 19 Nollaig 2018). Cuirfear faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh anois é.

 

Ní mór plean deiridh a chur isteach i gceann dhá mhí dhéag. Uaidh sin amach, éileofar ar na ballstáit go léir a mbeartais ar fhuinneamh agus aeráid a chur isteach gach bliain, don tréimhse 2021 go 2030, agus uaidh sin ar aghaidh go 2050.

 

Faoi dhlí AE, is gá dréachtphlean Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide a chur i láthair. Fuair an tAire Bruton faomhadh an rialtais chun plean gníomhaíochta uile-rialtais ar aeráid a fhorbairt agus sprioc aige go mbeidh Éire chun tosaigh ag freagairt ar athrú aeráide. Faoi láthair tá an tAire ag obair le comhghleacaithe i ngach roinn rialtais chun tograí nua a fhorbairt sna seirbhísí cónaithe, fiontraíochta, iompair, dramhaíola agus sa tseirbhís phoiblí. Foilseofar an Plean seo go luath san athbhliain.

 

Agus an dréacht PNFA á fhoilsiú aige, dúirt an tAire Bruton, 'Tá sé mar aidhm ag an PNFA conair inbhuanaithe a leagan amach d'Éire sna deich mbliana romhainn, nuair atáthar ag tuar go dtiocfaidh méadú ar líon na dteaghlach faoi 380,000 (+19%) agus ar OTI faoi 30%.

 

Sa dréacht PNFA leagtar amach tionchar na dtograí éagsúla atá á mbeartú: 

-            Déanann an infheistíocht sa GTI (glantáirgeacht intíre) difríocht shuntasach agus dá bharr sin beidh laghdú carnach de 22MT ar CO2. Is ionann sin agus trian den laghdú astaíochtaí is gá dúinn a bhaint amach.

-            Sa chóras cumhachta beidh ardú ar athnuaiteáin ó 30% go 55% ar a laghad, mar úsáidfear réimse leathan teicneolaíochtaí, m.sh. gaoth easchósta, grianteas, bithmhais.

-            Tógfar gual agus móin as giniúint leictreachais agus gearrfaidh sé sin astaíochtaí ó earnáil an leictreachais faoina leath. 

-            Méadófar líon na bhfeithiclí leictreacha go mbeidh tuairim is 20% den fhlít iompair leictreach.

-            Beidh feabhsú ar fhuinneamh i dtithe nuathógtha agus déanfar athchóiriú ar fhuinneamh i dtithe atá ann, rud a chiallaíonn go mbeidh rátáil ard fuinnimh in 40%-50% de thithe.

-         Tabharfar tacaíocht do 170,000 teaghlach ar a laghad athrú ó choirí olabhreoslaithe go teaschaidéil agus grianphainéil.

-           Le cabhair ón scéim tacaíochta um theas in-athnuaite (SSRH), beidh gnólachtaí beaga agus meánmhéide in ann a gcuid giniúint teasa a athrú ó bhreoslaí iontaise go teicneolaíochtaí in-athnuaite giniúna.          

'Ach, ní leor an méid sin agus beidh gá níos mó a dhéanamh sna réimsí sin agus i réimsí eile freisin. Léiríonn anailís ar an dréachtphlean nach leor na beartais sin dár dtiomantas maidir le hastaíochtaí, fiú má chuirtear san áireamh an tsolúbthacht a tugadh d'Éirinn, agus a mbeidh costas ag baint léi.

 

'Léiríonn an dréacht PNFA cé chomh práinneach is atá an obair atá ar bun chun plean uile-rialtais a fhorbairt le go mbeidh Éire chun tosaigh ag freagairt ar athrú aeráide. Ní mór dúinn gníomhú anois, i ngach uile earnáil sa tsochaí chun brí agus fuinneamh a chur lenár bhfreagairt. Táim ag obair le comhghleacaithe rialtais i ngach roinn le gníomhaíochtaí so-láimhsithe a aithint agus tiomantas a dheimhniú chun an bhearna a dhúnadh. Foilseoidh mé an plean uile-rialtais seo go luath san athbhliain.'

 

Nótaí le haghaidh Eagarthóirí

 

Tá reachtaíocht thábhachtach comhaontaithe ag an Aontas Eorpach, the Regulation on the Governance of the Energy Union & Climate Action. Leagtar amach ann na ceanglais maidir le pleanáíl agus tuairisciú a dhéanamh ar bheartais um fhuinneamh agus aeráid go dtí 2050.

 

De réir na reachtaíochta ní mór do gach Ballstát Plean Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide (PNFA) a leagan amach, plean ina bhfuil sonraí ar bheartais um fhuinneamh agus aeráid don tréimhse 2021 go 2030 agus ar aghaidh go 2050. Is plean comhdhlúite an PNFA, ina bhfuil pleanáil um fhuinneamh agus aeráid le chéile in aon phróiseas amháin den chéad uair.

 

Tá nasc chuig an dréachtphlean PNFA ar fáilanseo

 

Ní mór plean deiridh a sheoladh chuig an gCoimisiún faoi 31 Nollaig 2019.​


Press Release Documents