You are here:

Cuireann an tAire Bruton Tús le hAthbhreithniú ar Bhuidéal Plaistigh Aonúsáide

Athbhreithniú coimisiúnaithe ar an tslí is fearr chun sprioc bailithe 90% a ghnóthú

Scrúdú ar Scéim Taiscthe agus Tabhair Ar Ais san áireamh

Inniu (Luan 28ú Eanáir) tá an tAire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil, Richard Bruton T.D. ag fógairt athbhreithniú ina measfar conas is féidir linn sprioc bhailithe 90% a bhaint amach maidir le buidéil phlaistigh aonúsáide in Éirinn. Scrúdófar san athbhreithniú seo fosta an féidir Scéim Taiscthe agus Tabhairt Ar Ais (DRS) a thabhairt isteach agus mar a d'oibreodh sé seo i gcomhthéacs na hÉireann. 

Cuireann dramhaíl phlaistigh go mór le fadhb thromchúiseach an truaillithe, déanann sí an díobháil dár gcathracha, dár gceantair thuaithe agus do na haigéin.

Tá tiomantas ag an Aire Bruton ár ráta foriomlán athchúrsáil plaistigh a mhéadú go mór a fhad le 55% faoi 2030. I gcás buidéil óil phlaistigh aonúsáide, tá an rialtas tiomanta do ráta bailithe 90% faoi 2029.

Cuirfear sa mheá san athbhreithniú cén tsamhail is fearr chun an sprioc uaillmhianach seo 90% a ghnóthú. Breathnófar san anailís ar chóras reatha bailithe dramhaíola na hÉireann, dea-chleachtas idirnáisiúnta sa réimse seo agus mar is féidir le hÉirinn an bhearna a iamh idir na spriocanna atá á ngnóthú cheana agus an sprioc nua is airde seo. Nuair a chomhlánófar an t-athbhreithniú agus a chomhaontófar cur chuige, fógróidh an tAire na bearta is gá a dhéanamh.

Ar sheoladh an athbhreithnithe dó,  arsa an tAire Bruton,

"Ar an meán, cruthaíonn gach duine 58kg de dhramhaíl phlaistigh gach bliain. Cuireann dramhaíl phlaistigh go mór le fadhb thromchúiseach an truaillithe, déanann sí an díobháil dár gcathracha, dár gceantair thuaithe agus do na haigéin.

"Má táimid dáiríre faoi Éire a bheith ar thosach an tslua sa fhreagairt don athrú aeráide, caithfimid dul i ngleic leis an dramhaíl phlaistigh againn. Caithfimid cur lenár n-iarrachtaí agus tacú go hiomlán le spriocanna bailithe plaistigh níos uaillmhianaí, má táimid le dul i dtreo na hinbhuanaitheachta.

"Fógraím inniu athbhreithniú le breathnú ar conas is féidir linn ráta bailithe 90% a bhailiú do bhuidéil phlaistigh aonúsáide. Rogha amháin is ea Scéim Taiscthe agus Tabhair Ar Ais a bhfuilimid chun breathnú uirthi. Is mian liom foghlaim ón dea-chleachtas idirnáisiúnta sa réimse seo. Nuair a chomhlánófar an t-athbhreithniú, ní bheidh moill orm na bearta atá le déanamh sa réimse seo a leagan amach."

 

Nótaí  don Eagarthóir

Ar bhonn seasmhach, sáraíonn an rialtas sprioc reatha athchúrsáil plaistigh AE 22.5% agus de réir na bhfigiúirí is déanaí rinneamar 36% de phlaistigh a athchúrsáil in 2016

 

Téarmaí Tagartha an Athbhreithnithe

Tá an Roinn Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil ag coimisiúnú tuairisc anailíse ar conas a d'fhéadfadh Éire an sprioc bhailithe mholta 90% do choimeádáin deochanna in Éirinn a ghnóthú, lena n-áirítear an fhéidearthacht a bhaineann le feidhmiú Scéim Taiscthe agus Tabhair Ar Ais (DRS) agus mar a d'fhéadfaí é seo a oibriú i gcomhthéacs na hÉireann. Chuige seo, tá tuiscint de dhíth ar chóras reatha bailithe dramhaíola na hÉireann do choimeádáin deochanna a d'fhéadfaí a chuimsiú in DRS, sainaithint croípháirtithe leasmhara agus cén tsamhail b'fhearr a d'oibreodh i gcomhthéacs na hÉireann.

Tá gá le hanailís costais is tairbhe ar fheidhmiú samhlacha éagsúla, comhlántacha agus tuiscint ghlinn ar an mbealach is fearr chun ráta bailithe níos airde a ghnóthú maidir le coimeádáin deochanna, ag cur san áireamh an tionchair dhóchúil ar an gcóras reatha bailithe dramhaíola. Is féidir go gcuimseoidh sé seo aon tionchar ar bhailiú reatha ar cholbha an chosáin agus ar bhainistíocht bonneagar dramhaíola de chuid na n-údarás poiblí amhail araidí bruscair.

 

Polasaí agus creat rialála reatha:

Is tábhachtach a aithint go bhfuil an staidéar atá an Roinn a choimisiúnú i gcomhthéacs:

i) Ciorclán AE ar Phlean Gnímh an Gheilleagair ina gcuimsítear an moladh Plaistigh Aonúsáide (SUP) atá á phlé faoi láthair ag leibhéal AE. D'fhéadfadh sé go mbeadh de thoradh air seo ráta nua bailithe 90% maidir le fuíollábhair áirithe mar atá, coimeádáin deochanna (caipíní agus cláir san áireamh) arb iad an phríomhsprioc iad chun rátaí bailithe a fheabhsú faoi mholadh SUP; agus

ii) Le Pacáiste Reachtaíochta an Gheilleagair Chiorclaigh (CELP) ina gcuimsítear athbhreithnithe ar an Treoir um Phacáistiú i measc treoracha eile, feicfear méadú i spriocanna le haghaidh athchúrsáil pacáistithe go 65% faoi 2025 agus spriocanna sainiúla ábharacha 50% do phlaisteach agus alúmanam faoi 2025. Méadófar iad seo, ar a seal, go 55% faoi 2030 maidir le plaisteach agus 60% faoi 2030 i gcás an alúmanaim. Iúil 2020 dáta aistrithe an CELP. Is i gcomhthéacs dleathach an CELP agus comhlántach do mholadh SUP a bheidh aon fhorbairt polasaí maidir le pacáistiú dramhaíola.

 

Formáid:

Tá staidéar deisce ar conas is féidir le hÉirinn an sprioc nua bhailithe atáthar a mholadh do choimeádáin deochanna a sheachadadh leagtha amach thuas.

Ba chóir go dtabharfaí aghaidh sa Staidéar ar na nithe seo a leanas:

1.    'Gan aon athrú' - a aithint cad atá á ghnóthú faoi láthair sa chóras reatha bailithe do choimeádáin deochanna chun eolas a thabhairt ar a leanann; conas is féidir na spriocanna níos airde a ghnóthú trí leanúint den chóras bailithe ar cholbha an chosáin, cur le freagracht an táirgeora (Repak) agus féin-chomhlíontóirí? 
 

2.    'Scéim Taiscthe agus Tabhair Ar Ais' m.sh. Má tá DRS le feidhmiú cé na costais is tairbhí a bhainfeadh leis?

  • méid na gcoimeádán atá le cuimsiú sa scéim
  • an méid taiscthe chun athrú a dhéanamh
  • úsáid taiscthe nó modh eile chun athrú iompraíochta a dhreasú
  • dearcadh an phobail; an úsáidfear é, nó an ndearcfar air mar cháin eile
  • rioscaí féideartha calaoise agus ceisteanna trasteorann
  • samhail úinéireachta; airgeadas nó oibríochta – cé aige
  • riachtanais airgeadais chun scéim a chothabháil – foinse ioncaim
  • dea-chleachtais m.sh. Ais-Mheaisíní Díola (RVM) nó roghanna eile a úsáid?
  • Má úsáidtear RVM;

                                    - cá mhéad in aghaidh an duine

                                    - suíomh

                                    - tuath vs uirbeach

                                    - úinéireacht na RVManna

                                    - bailiú/ iompar earraí

    - próiseáil i ndiaidh a mbailithe, an bhfuil sé ar acmhainn gnó dúchais nó an easpórtálfar an t-ábhar seo?
  • tionchar ar bhailiú reatha ar cholbha an chosáin, lena n-áirítear dóchúlacht costais a bheith méadaithe do theaghlaigh
  • cé na rátaí athfhála agus athchúrsála a d'fhéadfaí a ghnóthú
  • creata ama feidhmithe
  • gá le reachtaíocht
  • forfheidhmiúcháin
     

3.    Samhail/samhlacha eile a d'fhéadfaí a fheidhmiú, chomh maith leis an mbailiú reatha ar cholbha an chosáin. Ba chóir cloí le samhlacha réadúla, costéifeachtacha ina bhféadfaí tionscnaimh shínte freagracht táirgeoirí a chuimsiú. 


Ba chóir go léireofaí/measfaí i nithe insolártha an staidéir:-

Trí na gnéithe reatha de chóras na hÉireann a chur san áireamh, agus trí bhreathnú ar a bhfuil ar siúl ag ballstáit eile de chuid an Aontais Eorpaigh chun torthaí níos fearr a bhaint amach agus na gnéithe a thugann an fheidhmíocht is airde; anailís a chur ar fáil maidir le conas is féidir le hÉirinn ráta bailithe buidéal plaistigh dar suim 90% a bhaint amach trí na nithe seo a leanas a chur ar fáil;

  • Tuiscint ar chóras reatha bailithe dramhaíola agus athchúrsála in Éirinn, lena n-áirítear tionscnaimh Freagracht Shínte Táirgeora (Repak agus féin-chomhlíontóirí) agus bonneagar reatha bailithe ar cholbha an chosáin agus bainistíocht araidí dramhaíola na n-údarás áitiúil, maidir le coimeádáin deochanna. 

     
  • Léargas ar DRS nó córais eile i mballstáit eile de chuid an AE a ghnóthaíonn torthaí ardluacha do choimeádáin deochanna (bunaithe ar staidéir reatha agus ar aon eolas atá ag teacht chun cinn)
  • Cé na córais eile bailithe atá ar bun, cé na hábhair a ndírítear orthu agus cé na rátaí gabhála agus athchúrsála atá na córais seo a ghnóthú
  • Más DRS é, ar cuireadh i bhfeidhm é roimh bhailiú ar cholbha an chosáin do na hábhair chéanna agus cad é an tionchar ar an gcóras reatha
  • agus a shainaithint cén chuma agus costas atá ar na samhlacha is éifeachtaí in BS eile de chuid AE agus cé mhéad a ghnóthaíonn siad
  • Samhlacha eile atá ar bun a shainaithint
  • Cad é mar a fheidhmítear é m.sh. cén tsamhail atá ar bun
  • An faoi stiúir an táirgeora atá an córas agus conas a gnóthaíodh rannpháirtíocht an pháirtí leasmhair
  • An bhfuil córais DRS mar a fheidhmítear iad in BS eile ag gabháil ábhair de chaighdeán níos fearr
  • An é níos lú bruscair agus costais níos ísle bainistíocht bruscair an toradh atá ar DRS
  • Samhail – airgeadas nó oibríocht, conas a fheidhmítear agus a bhainistítear iad seo
  • Dea-chleachtas ó na samhlacha a úsáidtear
  • Dúshláin a aithint a bhaineann le calaois, cúrsaí trasteorann agus neamh-chomhlíonadh
  • Anailís don chomhthéacs náisiúnta
  • Cén bealach is fearr d'Éirinn an bhearna a iamh ó rátaí reatha gabhála go spriocanna amach anseo
  • Cé na samhlacha is féidir a fheidhmiú chun é seo a ghnóthú
  • Samhail gnó airgeadais nó oibríochta
  • Croípháirtithe leasmhara agus úinéireacht
  • Suíomhanna, bonneagar riachtanach agus costais
  • Tionchar chur i bhfeidhm DRS (nó aon samhail aitheanta eile) ar bhailiú reatha ar cholbha an chosáin in Éirinn
  • An bhféadfaí DRS a thabhairt isteach le cur leis an tsamhail reatha bhailithe agus cé na buntáistí foriomlána a bheadh i gceist i dtéarmaí méadú gabhála agus
  • Rátaí athchúrsála spriocábhair le cois a léiriú cén sochar, más ann dó, a bheadh ann do rátaí foriomlána athchúrsáil pacáistiú plaistigh

Press Release Documents