You are here:

Cuireadh an Plean um Ghníomhú ar son na hAeráide i Láthair go hIdirnáisiúnta

Téann Éire isteach sa Chomhghuaillíocht um Neodracht Aeráide

 

An tAire le Dearbhú Ard-Uaillmhéine Niulakita maidir le Loingeas a shíniú

 

Méadaíonn an Rialtas a ranníocaíocht don Chiste Glas don Aeráid i gcomhair gníomhaithe ar son na haeráide

 

Thaistil an tAire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil, Richard Bruton T.D chuig Maidrid, An Spáinn inniu (Dé Céadaoin, an 11 Nollaig) chun ráiteas náisiúnta na hÉireann a chur i láthair ag an 25ú Comhdháil de na Páirtithe i gCreat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (UNFCCC, COP 25).

 

Dúirt an tAire i Maidrid inniu:

 

"Is í míshocracht aeráide an dúshlán is mó atá romhainn. Tá leibhéal comhoibrithe idirnáisiúnta nach bhfacthas riamh de dhíth. Creidim gur féidir é a dhéanamh agus tá Éire meáite ar a páirt a ghlacadh. Tá an Plean um Ghníomhú ar son na hAeráide á chur i bhfeidhm anois againn agus cinnteoidh sé seo go mbainfimid ár ngealltanais d'aeráid na todhchaí amach. Má dhéanaimid é seo, beimid ag dul i dtreo astaíochtaí atá neodrach ó thaobh carbóin de a bhaint amach faoi 2050."

 

Cuirfidh an tAire ráiteas náisiúnta na hÉireann in iúl inniu. Glacfaidh sé páirt freisin in idirbheartaíocht ardleibhéil, agus na gnéithe deiridh de leabhar rialacha Chomhaontú Pháras fós á gcomhaontú ag na sínitheoirí.

 

Tá Éire páirteach i gcomhghuaillíocht tíortha a thacóidh le hard-uaillmhian. Faoin gComhghuaillíocht um Neodracht Charbóin, geallann tíortha na nithe seo a leanas a dhéanamh:

 

  • Straitéisí fadtéarmacha a fhorbairt maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa ísle atá seasmhach ó thaobh na haeráide de;
  • Straitéisí dá leithéid a thaispeáint agus a chur i láthair chun gníomhú ar son na haeráide a phríomhshruthú ar fud an gheilleagair agus sreabha infheistíochta agus nuálaíocht teicneolaíochta a spreagadh, i measc nithe eile;
  • Ceannaireacht a léiriú "ach taithí, eolas, uirlisí agus cás-staidéir a roinnt chun conairí i dtreo neodrachta ó thaobh carbóin de a leagan síos";
  • Tacú le níos mó uaillmhéine domhanda maidir le maolú agus gníomhú ar son na haeráide le bheith ag teacht leis an uaillmhian a leagtar amach i gComhaontú Pháras;
  • Tíortha eile a spreagadh le bheith ina mbaill den Chomhghuaillíocht;
  • Gníomhaithe fonáisiúnta agus neamhstáit a spreagadh le bheith ag teacht le cuspóirí na Comhghuaillíochta.  

     

    Dúirt an tAire Bruton,

     

    "I mí Mheán Fómhair, bhí Éire i gceannas ar Fhóram um Aeráid don Óige ag Cruinniú Mullaigh na Náisiún Aontaithe maidir le Gníomhú ar son na hAeráide - ghlac 140 stát agus breis agus 1,000 duine óg páirt ann. Bhí an teachtaireacht soiléir. Gníomhaigh anois ionas nach mbainimid a n-oidhreacht de dhaoine óga agus, cumasaigh smaointe nua.

     

    "Ó shin, d'úsáid Éire Cáinaisnéis 2020 chun tacú leis an bPlean um Ghníomhú ar son na hAeráide. Ach bheith inár mball den Chomhghuaillíocht, tiomnaímid do threochlár le haghaidh 2050 a fhorbairt, don sprioc seo a dhaingniú i ngach gné de bheartas chun saoránaigh agus fiontraíocht a spreagadh agus do bheith ag obair as lámh a chéile le tíortha eile.  Tá an domhan ag breathnú orainn. Ní mór dúinn breith ar an athrú stairiúil seo atá ag teacht ar ghnóthaí an chine dhaonna."

     

     

    Deimhneoidh an tAire freisin tacaíocht na hÉireann do Dhearbhú Ard-Uaillmhéine Niulakita maidir le Loingeas. Cuirtear bearta gearrthéarmacha, meántéarmacha agus fadtéarmacha chun cinn sa dearbhú seo chun astaíochtaí gás ceaptha teasa ó earnáil an iompair mhuirí a laghdú 40% ar a laghad faoi 2030 agus a laghdú 70% ar a laghad faoi 2050 i gcomparáid le 2008.

     

    Dúirt an tAire Bruton,

     

    "Caithfidh gach earnáil seasamh suas agus dícharbónú chun na hathruithe radacacha a theastaíonn a dhéanamh."

     

    D'fhógair an tAire go bhfuil Éire chun gealltanas ilbhliantúil a thabhairt don Chiste Glas don Aeráid. Cabhraíonn an Ciste seo le tíortha i mbéal forbartha an t-aistriú a dhéanamh agus méadófar ár dtiomantas bliantúil faoi dhó sa tréimhse seo agus €18 milliún á chur ar fáil againn idir 2019 agus 2023. Chuir Éire €196.7 milliún i maoiniú idirnáisiúnta don aeráid ar fáil do thíortha i mbéal forbartha idir 2016 agus 2018 freisin. Gheall Éire €3 mhilliún breise a thabhairt do na Tíortha is Lú Forbairt in 2019 chun tacú leis na tíortha is leochailí ó thaobh an athraithe aeráide de.

     

    "Agus muid ag iarraidh cur lenár n-uaillmhian aeráide, tá sé ríthábhachtach go dtacaímid leis na daoine nach mbeidh sé éasca orthu an t-aistriú a dhéanamh. Tá Éire ag méadú a ranníocaíochta don Chiste Glas don Aeráid faoi dhó, chomh maith leis an €80 milliún a chur sí ar fáil i maoiniú in 2018 chun tacú le tíortha i mbéal forbartha gníomhú ar son na hAeráide."

     

    Cuirfidh an cistiú seo saineolas teicneolaíochta ar fáil agus cabhróidh sé le tíortha dul in oiriúint do na tionchair a bhíonn ag míshocracht aeráide.

     

    Tá Éire go hiomlán tiomanta do chuspóirí Chomhaontú Pháras a chur i bhfeidhm. Is é an Plean um Ghníomhú ar son na hAeráide, a foilsíodh ní ba luaithe i mbliana, an plean atá ag an Rialtas le cinntiú go mbaineann Éire spriocanna astaíochtaí 2030 amach, chomh maith le hastaíochtaí atá neodrach ó thaobh carbóin de a bhaint amach faoi 2050.

     

    Nótaí don Eagarthóir

     

    Tacaíocht na hÉireann do ghníomhú idirnáisiúnta ar son an athraithe aeráide

    Gheall Éire go méadóidh sí a ranníocaíochtaí airgeadais mar thaca leis an tiomantas a thug Páirtithe tíortha forbartha do UNFCCC in 2009 maidir le US$100 billiún a úsáid le chéile gach bliain faoi 2020 ó fhoinsí poiblí agus príobháideacha chun tacú le gníomhú ar son na haeráide i dtíortha i mbéal forbartha.   Ag COP 21 i bPáras, gheall Éire €175 milliún ar a laghad a chur ar fáil idir 2016 agus 2020 chun a ranníocaíochtaí don Chiste do na Tíortha is Lú Forbairt agus chun tús a chur le ranníocaíochtaí don Chiste Glas don Aeráid.

     

    Sháraigh Éire an tiomantas seo agus méadú ag teacht ar an tacaíocht phoiblí airgeadais a sholáthraíonn Éire chun dul i ngleic le hathrú aeráide i dtíortha i mbéal forbartha bliain ar bhliain. Soláthraíodh €196.7 milliún sa tréimhse idir 2016 agus 2018 faoi seach. Tá an cistiú seo 100% bunaithe ar dheontas agus dírítear ar oiriúnú ann. Cé go bhfuil an chuid is mó den chistiú seo laistigh de scóip Chúnamh Éireann faoi shainchúram na Roinne Gnóthaí Eachtracha agus Trádála, cuireann an Roinn Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil ranníocaíochtaí ar fáil do roinnt eagraíochtaí ábhartha faoi choimirce, nó comhcheangailte le, UNFCCC, lena n-áirítear an Ciste Glas don Aeráid.

     

    Ina theannta sin, tá airgead á chur ar fáil ag Éirinn don Chiste Glas don Aeráid, an phríomh-mheicníocht airgeadais faoi Chomhaontú Pháras.  Gheall Éire go gcuirfeadh sí tacaíocht ar fáil don Chiste Glas don Aeráid le linn idirbheartaíocht Chomhaontú Pháras in 2015, agus cuireadh €2 mhilliún ar fáil sa tréimhse idir 2016 agus 2018. Cuirfidh Éire €2 mhilliún breise ar fáil i mbliana. Ach an praghas carbóin a mhéadú mar chuid de Cháinaisnéis 2020, méadóidh Éire an t-airgead a chuirtear ar fáil don chiste gach bliain go €4 mhilliún in 2020.  Tar éis 2020, chomhaontaigh Éire leis an ngealltanas ilbhliantúil mar chuid den chéad athsholáthar den Chiste Glas don Aeráid. Mar chuid den ghealltanas seo, gheall Éire €4 mhilliún a chur ar fáil gach bliain suas go 2023.  Tá sé riachtanach go dtacófar le tíortha i mbéal forbartha maidir le gníomhartha uaillmhianacha a dhéanamh chun a gcuid astaíochtaí a laghdú agus chun dul in oiriúint don athrú aeráide. 

Press Release Documents