You are here:

Tá an tAire Bruton chun déileáil níos déine le Plaistigh, Cupáin Aonúsáide, Líonadh Talún agus Bruscar Beir Leat

​ Tá an tAire Bruton chun déileáil níos déine le Plaistigh, Cupáin Aonúsáide, Líonadh Talún agus Bruscar Beir Leat

Tá tobhaigh nua chomhshaol beartaithe chun iompar níos inbhuanaithe a spreagadh  

D'fhógair an tAire Cumarsáide, Gníomhaíochta ar son na hAeráide agus Comhshaoil, Richard Bruton, T.D. inniu (Dé Céadaoin an 6ú Samhain 2019) roinnt tobhach comhshaoil atá beartaithe chun iompar níos inbhuanaithe a spreagadh, a chuirfear ar fáil anois chun go bhféadfar dul i mbun comhairliúcháin fúthu.

 

Dúirt an tAire Bruton,

"Tá an chaoi a n-úsáidimid agus a dhiúscraímid ár n-acmhainní thar a bheith tábhachtach - go deimhin is ionann é agus 60% dár n-astaíochtaí. Ní mór dúinn a bheith níos feasaí faoin tionchar atá ag na roghanna laethúla a dhéanaimid.

"Tá roghanna inbhuanaithe eile ann i gcás na nithe go léir a bhfuilimid ag beartú tobhach a ghearradh orthu agus is é an cuspóir atá againn ná daoine a spreagadh chun na roghanna eile sin a úsáid."

 

Is gníomh lárnach é beart an lae inniu faoi Phlean Gníomhaithe an Rialtais ar son na hAeráide, plean an rialtais chun a chinntiú go gcomhlíonaimid ár ngealltanais aeráide i leith 2030, agus muid a chur ar chonair chun go mbeimid neodrach ó thaobh astuithe CO2 faoi 2050.

 

Is mar seo a leanas atá an chéad chéim de na tobhaigh atá beartaithe:

 

·         Méadú ar an Tobhach ar Mhálaí Plaisteacha atá ann cheana féin ón ráta reatha 22c go 25c

·         An tobhach ar Mhálaí Plaisteacha a leathnú chuig málaí plaisteacha meánmheáchain (Cé go mbeidh málaí fíora 'ar feadh an tsaoil' díolmhaithe)

·         Tobhach Athshlánaithe Dramhaíola ar ráta €5 an tonna. Bhainfeadh sé seo leis na trí phríomhrogha maidir le déileáil le dramhaíl - líonadh talún, loscadh agus onnmhairiú

·         Méadú €5 an tonna go €80 an tonna ar an Tobhach i leith Líonadh Talún

·         Tobhach ar chupáin indiúscartha - tá an ráta le cinneadh i ndiaidh taighde margaidh ach is dócha go mbeidh 10c, 15c nó 25c i gceist

Maidir le tobhach ar cupáin chaife a thabhairt isteach, dúirt an tAire:

 

"Bheadh buntáistí soiléire don chomhshaol ag baint le tabhairt isteach tobhaigh ar cupáin caife nuair a chuimhníonn tú go n-úsáidtear 22,000 cupán indiúscartha caife agus tae gach uair an chloig. Chaithfeadh sé gurb é an chéad fhreagra a bheidh againn ná an méid dramhaíola a chruthaítear sa chéad áit a laghdú.

 

"Ba cheart go mbeadh coigiltis ann freisin do thomhaltóirí mar aon le coigiltis do mhiondíoltóirí nach mbeadh orthu an oiread sin stoic indiúscartha a bheith acu. Ach bheadh eolas soiléir praghsála ríthábhachtach nuair a bheidh tobhach ar chupáin caife á thabhairt isteach. Beidh faisnéis shoiléir ó thaobh praghsanna de tábhachtach chun an t-athrú a thiomáint chun cinn. Iarrfaimid ar shiopaí faisnéis phraghsála a thaispeáint chun go mbeidh a gcuid custaiméirí go léir ar an eolas faoi:

 

·         Praghas caife (i.e. nuair a bhíonn keep cup i gceist)

·         Muirear breise as cupán aon úsáide a úsáid (lena n-áireofaí praghas an cupáin indiúscartha agus an tobhach)

·         Praghas an caife nuair a bhíonn na custaiméirí ina suí san áitreabh ag úsáid gréithe an áitribh"

Cuirfear ceisteanna maidir le praghsáil san áireamh sa chomhairliúchán poiblí. mmm mmm

 

Tá sé beartaithe freisin an dara céim de thobhaigh a fhorbairt, a chuirfear i bhfeidhm ó 2022 ar aghaidh, a dhíreodh ar choimeádáin chun bia a thabhairt ar shiúl, agus an tríú céim a thabharfaidh aghaidh ar phacáistiú bia in asraonta miondíola lena n-áirítear earraí bácúis, torthaí, glasraí srl. Tá réim chruinn agus ráta na dtobhach sin le forbairt fós ach cuirfear iad san áireamh sa chomhairliúchán atá á fhógairt inniu.

Cuirfear an t-ioncam go léir a eascróidh ó na bearta seo isteach sa Chiste Comhshaoil agus déanfar é a athinfheistiú i ngníomh comhshaoil, ar nós dul i ngleic le háiteanna atá breac le dramhaíl, cláir phobal i leith bruscair mar an tionscnamh Glantacháin Earraigh Náisiúnta, Comórtas na mBailte Slachtmhara agus forbairt limistéar agus gairdíní phobail.

 

Dúirt an tAire Bruton:

"Is é an dochar atá á dhéanamh don aeráid an dúshlán is mó atá le sárú ag an nglúin seo. Má chaitear tonna bia millte nó tonna de phacáistiú aonúsáide isteach i láithreán líonta talún, caillfidh an domhan na 6 thonna carbóin a thóg sé chun an bia nó an pacáistiú sin a dhéanamh. Fiú murar féidir an dramhaíl sin a sheachaint, d'fhéadfaí an oiread dramhaíola iarmharaí a laghdú go dtí a leath dá gcuirfeadh gnólachtaí agus líonta tí ag gcuid bruscair sna haraidí cearta.

"Tá súil againn go gcinnteoidh na hathruithe seo go mbeidh daoine níos feasaí faoi seo agus spreagfaidh siad daoine chun athruithe beaga a dhéanamh, mar shampla, a málaí siopadóireachta féin a bheith leo, nó a gcupáin féin a thabhairt leo agus iad ag dul chun caife a ól. Rudaí iad sin a d'fhéadfadh difríocht a dhéanamh. Úsáidfear na cistí go léir a bhaileofar ar mhaithe le bearta comhshaoil. Beifear ag súil go ndéanfaidh tionscail athruithe chomh maith agus beimid ag dearadh tobhach ar phacáistiú bia agus ar choimeádáin beir leat."

 

Tá comhairliúchán á oscailt ag an Aire anois ar na moltaí thuas a bheidh ar oscailt go dtí an 20ú Nollaig 2019. Tá fáilte roimh pháirtithe leasmhara a dtuairimí a sheoladh isteach, tá an comhairliúchán beo anois ag an nasc seo a leanas: https://www.dccae.gov.ie/en-ie/environment/consultations/Pages/Public-Consultation-on-the-Proposed-Troduction -of-New-Enviro nmental-Levies.aspx

 

Nóta d'Eagarthóirí:

Comhthéacs

Is sampla dearfach é an Ciste Comhshaoil, arna bhunú faoin Acht um Bainistiú Dramhaíola, 1996, arna leasú, maidir le hionstraimí eacnamaíocha a úsáid chun torthaí comhshaoil a fheabhsú, agus ioncam ó thobhaigh chomhshaoil a athinfheistiú i ngníomhaíochtaí a fhéachann le tacaíocht a sholáthar do chuspóirí comhshaoil amhail tionscnaimh phobail chun an comhshaol áitiúil a fheabhsú agus chun taighde, oideachas, cumarsáid agus aisghabháil dramhaíola a fheabhsú. Tacaíonn tobhaigh ar mhálaí plaisteacha agus dramhaíl líonta talún leis an gCiste faoi láthair. mmm mmm Ó bunaíodh é in 2001, tá os cionn €830m (go Nollaig 2018) bailithe ag an gCiste Comhshaoil trí na tobhaigh seo.

Léiríonn an laghdú ar líon na láithreán líonta talún, ó 89 in 1995 go dtí 3 in 2019, an rath a bhí ar chur chuige an tobhaigh.

 

Céim 1: Fráma ama - 2020-2021​

A.      An tobhach ar mhálaí plaisteacha a mhéadú

B.      Deireadh a chur leis an díolúine reatha ó thobhach a bhaineann le málaí plaisteacha meánmheáchain

C.      Tobhach Aisghabhála Dramhaíola a thabhairt isteach (a mbeadh feidhm aige maidir le líonadh talún agus loscadh (Gléasraí trína ngintear Fuinneamh ó Dhramhaíl agus áitheanna stroighne araon) agus onnmhairiú).

D.     An tobhach líonta talún a mhéadú (baineann sé le diúscairt dramhaíola) mmm mmm

E.       Tobhach comhréidh a thabhairt isteach ar chupáin indiúscartha ('Tobhach an Chupáin Chaife')

Céim 2: Fráma ama - 2022-2023

 

F.       Moltaí a fhorbairt maidir le tobhach a thabhairt isteach ar choimeádáin bia beir leat

G.     Athbhreithniú a dhéanamh ar fheidhmiú thobhach Chéim 1 agus coigeartuithe a dhéanamh de réir mar is gá

Céim 3: Fráma ama - Le cinneadh ag féachaint d'fhorbairtí ar leibhéal an AE maidir le pacáistiú plaisteach.

 

H.      Moltaí a fhorbairt chun tobhach a thabhairt isteach ar phacáistiú bia in asraonta miondíola

I.      Athbhreithniú a dhéanamh ar oibriú thobhaigh Chéim 1 agus 2 agus coigeartuithe a dhéanamh de réir mar is gá

J.       Moltaí a fhorbairt le haghaidh tobhaigh bhreise le tabhairt isteach, de réir mar is cuí​​​

 

Press Release Documents