You are here:

Glao eile ar Thionscadail sa Taighde Fuinnimh agus sa Nuálaíocht fógartha ag an Aire Bruton

Glactar le hiarratais ón lá inniu, tá oiread agus  €4 mhilliún le hinfheistiú i mbliana i dtodhchaí an fhuinnimh in Éirinn 

D'fhógair Richard Bruton T.D., an tAire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil inniu (Dé Luain, 21 Eanáir) gur seoladh Clár Náisiúnta Maoinithe SEAI 2019 um Thaighde Fuinnimh a Fhorbairt agus a Thaispeáint, tionscnamh a mhaoiníonn an rialtas lena maoinítear tionscadail nuálacha sa taighde fuinnimh. 



 

Beidh oiread agus €4 mhilliún ar fáil i mbliana chun maoiniú a dhéanamh ar thionscadal taighde a chabhróidh le hÉirinn dul i dtreo todhchaí ghlan shlán ó thaobh fuinnimh de.  Beidh na hiarrthóirí rathúla ar thús cadhnaíochta maidir le tionscadail taighde ar bhealaí chun soláthar fuinnimh na hÉireann a dhícharbónú agus d'fhéadfaidís torthaí maithe a bhaint amach.



 

Tá an tAire ag plé le plean uile-rialtais a fhorbairt chun go mbeidh Éire ar thús cadhnaíochta maidir leis an bhfreagairt ar an athrú aeráide. Tá sé ríthábhachtach go mbeadh úsáid fuinnimh na hÉireann inbhuanaithe más maith linn an sprioc sin a bhaint amach. 



 

Glacfar le hiarratais ar an gclár ón lá inniu (Dé Luain 21 Eanáir) agus dúnfar an próiseas iarratais ar an 7 Márta 2019. Is féidir le cuideachtaí, ollscoileanna, institiúidí teicneolaíochta, institiúidí taighde a mhaoinítear go poiblí, comhlachtaí poiblí agus comhlachtaí leathstáit atá bunaithe i bPoblacht na hÉireann.



 

Agus é ag labhairt inniu, dúirt an tAire Bruton. "Tá mé meáite air go mbeidh Éire ar thús cadhnaíochta maidir leis an bhfreagairt ar an athrú aeráide. Tá sé ríthábhachtach go mbeadh úsáid fuinnimh na hÉireann inbhuanaithe más maith linn an sprioc sin a bhaint amach. Maidir leis an rialtas, ní mór dúinn infheistíocht a dhéanamh sa taighde chun dlús a chur le teicneolaíochtaí agus réitigh nua a fhorbairt, rudaí a bheidh de dhíth d'aistriú na hÉireann i dtreo fuinneamh ísealcharbóin."



 

Dúirt Jim Gannon, Príomhoifigeach Feidhmiúcháin, "Is codanna lárnacha d'aistriú na hÉireann i dtreo geilleagar ísealcharbóin iad an taighde agus an nuálaíocht fuinnimh agus is cuid bunúsach de straitéis SEAI iad. Sa bhliain 2018, forbraíodh samhail nua ilbhliantúil chistithe; comhpháirtíochtaí straitéiseacha comhchistithe; ról níos láidre do SEAI maidir le beartas náisiúnta a fhorbairt i ndáil le taighde a fhorbairt agus a thaispeáint faoin bhfuinneamh agus ceapadh Dr Phil Hemmingway de chuid SEAI mar ionadaí d'Éirinn ar Choiste Stiúrtha SETPlan. Déanfar an ról tacaíochta atá againn maidir leis an taighde agus an nuálaíocht agus an clár taighde agus nuálaíochta atá againn a bheachtú agus a leathnú in 2019." 



 

D'éirigh le SEAI comhpháirtíochtaí straitéiseacha nua a fhorbairt le Grúpa SBL, Líonraí Gáis Éireann agus Suirbhéireacht Gheolaíochta na hÉireann mar chuid de ghlao 2019. Léiríonn seo an luach agus an tionchar atá le clár SEAI don Taighde a Fhorbairt agus a Thaispeáint agus is cleachtas eiseamláireach é i gcomhthéacs an mhaoinithe phoiblí ar thaighde in Éirinn.



 

Tá a thuilleadh eolais ar fáil ar shuíomh gréasáin Chlár Mhaoinithe SEAI do Thaighde a Fhorbairt agus a Thaispeáint.



 

Nótaí:



 

Critéir Incháilithe:



 

Glacfar le hiarratais ó chuideachtaí, eagraíochtaí déanta taighde (e.g. ollscoileanna, institiúidí teicneolaíochta, institiúidí taighde a mhaoinítear go poiblí) comhlachtaí poiblí agus comhlachtaí leathstáit atá bunaithe i bPoblacht na hÉireann.



 

Critéir measúnaithe:



 

  1. Feabhas agus Nuálaíocht (40%) – cuntas teiste na n-iarrthóirí, cáilíochtaí na n-iarrthóirí, caighdeán an taighde, úrnuacht agus nuálaíocht.
  2. Ábharthacht agus Tionchar (30%) – ábharthacht do riachtanais bheartas fuinnimh na hÉireann (NECP, NREAP, NEEAP, White Paper, an Plean Náisiúnta Maolaithe etc.), fiontar, an chaoi a ndeachaigh aschuir tionscadail i bhfeidhm ar an eolaíocht agus ar an mbeartas, pleananna cumarsáide/scaipthe.
  3. Caighdeán agus Éifeachtúlacht an Chur chun Feidhme (30%) – giaráil maoinithe, luach ar airgead, éifeachtúlacht an phlean oibre, socruithe bainistíochta etc.



 

SEAI



 

Oibríonn Údarás Fuinnimh Inmharthana na hÉireann (SEAI) leis an bpobal, gnólachtaí, an rialtas agus pobail ar mhaithe le todhchaí níos glaine fuinnimh. Maoiníonn Rialtas na hÉireann SEAI tríd an Roinn Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil.



 

SETPlan: Is Tionscnamh de chuid an Choimisiúin Eorpaigh an Plean Straitéiseach Eorpach um Theicneolaíocht Fuinnimh (SETPlan) a bhfuil sé mar aidhm leis dlús a chur faoi theicneolaíochtaí ísealcharbóin a fhorbairt agus a úsáid. Tugann sé faoi theicneolaíochtaí nua a fheabhsú agus costais a laghdú ach iarrachtaí náisiúnta taighde a chomhordú agus cabhraíonn sé le tionscadail a mhaoiniú freisin.



 

Bronnadh maoiniú ar 52 tionscadal nuair a rinneadh glao den saghas céanna anuraidh. Tá réimse leathan comhlachtaí agus institiúidí acadúla ag tabhairt faoi thionscadail sa fhuinnimh gaoithe, bithfhuinneamh, córas fuinnimh a chomhtháthú, éifeachtúlacht fuinnimh, margaí fuinnimh, eangacha cliste, iompar, beartas fuinnimh, rannpháirtíocht an phobail, blocshlabhra d'fhuinneamh agus intleacht shaorga d'fhuinneamh.



 

Sampla de Thionscadail a maoiníodh in 2018



 

Tá tionscadal ar a raibh an Dr Miriam Byrne in ÓE Gaillimh i measc na dtionscadal sin a fuair maoiniú. Agus iad ag obair i gcomhar le taighdeoirí sa Choláiste Ollscoile Baile Átha Cliath, tá an fhoireann ó OÉG ag féachaint ar a éifeachtúla atá córais aerála i dtithe atá tíosach ar fhuinneamh ag a bhfuil rátáil A. Tá dea-aeráil ríthábhachtach don tsláinte. Déanfar monatóireacht ar chaighdeán an aeir i 100 teach ag a bhfuil rátáil A agus déanfaidh sé measúnú ar a chompordaí agus ar a shásta atá úinéirí an tí. 



 

An forbróir agus oibritheoir is mó i réimse an ghiniúna in-athnuaite in Éirinn; Úsáidfidh SSE Airtricity ag obair i gcomhar le CeADAR (Centre for Advanced Data Analytics Research) sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath, intleacht shaorga is nua-aimseartha chun barr feabhais a chur ar an gcumas réamhaisnéisithe atá ag tairgeoirí fuinnimh in-athnuaite. Is é aidhm an tionscadail luaineacht i margadh mórdhíola an fhuinnimh a laghdú le go mbeidh sé níos éifeachtaí ó thaobh costais de do thairgeoirí fuinnimh in-athnuaite a bheith rannpháirteach ann agus le go mbeidh praghsanna níos ísle fuinnimh ar fáil do thomhaltóirí.



 

Fuair Westway Health, cuideachta bhithchógaisíochta atá bunaithe i nGaillimh maoiniú ó SEAI freisin. Agus iad ag obair i gcomhar le OÉG, is é an aidhm atá ag Westway Health cóireáil úrnua a fhorbairt do sciodar feirme d'fhonn astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus fuinneamh a ghiniúint. Cruthaíodh cheana go bhfuil oibreán frithmhiocróbach a d'fhorbair Westway Health, sábháilte do dhaoine, d'ainmhithe agus don chomhshaol. Féachtar leis an tionscadal ar éifeacht an bhreiseáin ar an bhféidearthacht atá ann bithghás a bhaint as sciodar cóireáilte.



 

Bronnadh maoiniú freisin ar thionscadal faoi cheannas Codema, Gníomhaireacht Fuinnimh Bhaile Átha Cliath, atá ag obair i gcomhar leis na ceithre Údarás Áitiúla i mBaile Átha Cliath. Déanfaidh Codema measúnú agus cur síos ar Mháistirphlean fuinnimh Réigiún Bhaile Átha Cliath leis an tionscadal. Is é an chéad tionscadal den chineál seo in Éirinn agus leagfaidh sé bealach soiléir bunaithe ar fhianaise a chabhróidh le hÚdaráis Áitiúla Bhaile Átha Cliath beartais fuinnimh éifeachtacha fadtréimhseacha a fhorbairt i réimsí amhail an phleanáil spáis, úsáid talún agus bonneagar poiblí. 



 

Úsáidfidh Tionscadal Eangach Chliste na Tríonóide, ar a bhfuil an Dr Barry Murphy i gceannas, teicneolaíocht shaincheaptha monatóireachta d'eangach chliste agus baileofar sonraí faoi eangach áitiúil Choláiste na Tríonóide ar feadh tréimhse 12 mhí. Is é seo ceann de na trialacha is mó dá leithéid agus breathnófar ar na patrúin úsáide agus d'fhéadfaí oiread agus 5% den fhuinneamh a shábháil. Chomh maith le heolas mionsonraithe a bhailiú ar an úsáid agus caighdeán cumhachta i rith bliana, úsáidfear na sonraí seo le huirlisí anailíse a fhorbairt chun patrúin úsáide ó chineálacha éagsúla ualaigh a aithint.   Beifear in ann torthaí an tionscadail seo a chur i bhfeidhm ar eangacha áitiúla lena bhfreastalaítear ar réimse éagsúla tomhaltóirí, idir champais ollscoile, saoráidí tionsclaíocha agus ospidéil.



 

Fuair tionscadal faoi stiúir Dr Cian Desmond, ón IonadMaREI i gColáiste na hOllscoile Corcaigh, maoiniú freisin. Mar chuid den tionscadal seo, forbrófar ardán ar líne a chuirfidh ar chumas pobal áitiúil an réiteach fuinnimh in-athnuaite is feiliúnaí don phobail a aithint, cinneadh a dhéanamh faoin gcaoi a ndéanfar rioscaí agus ioncam a roinnt agus airgead a bhailiú ag céimeanna tábhachtacha den tionscadal tríd an slua-chistiú. Déanfaidh na huirlisí a fhorbrófar leis an tionscadal seo éascú ar an gcur chuige ó bhun aníos i dtaobh fuinneamh in-athnuaite a fhorbairt sa phobal agus mar sin, méadófar inghlacthacht na sochaí agus leas an phobail.



 

Agus é ag obair i gcomhar le Gníomhaireacht Fuinnimh Thiobraid Árann, déanfaidh an príomhthaighdeoir Seamus Hoyne, Institiúid Teicneolaíochta Luimnigh, measúnú ar fheidhmíocht teaschaidéal i 75 foirgneamh tís. Is é aidhm an staidéir comparáid a dhéanamh idir fheidhmíocht 'tuartha' agus feidhmíocht 'iarbhír' na dteaschaidéal le linn úsáide. 



 

 


 

Press Release Documents