You are here:

Modúl Máistreachta INFOMAR le hOllscoil Mhá Nuad

16 Aibreán 2020

Cuireadh modúl nua Máistreacha a dhíríonn ar chianbhraiteacht agus ar phrionsabail mhapála grinneall na farraige ar fáil go rathúil trí chomhpháirtíocht idir an Roinn Tíreolaíochta in Ollscoil na hÉireann, Má Nuad agus INFOMAR (Mapáil Chomhtháite ar son Fhorbairt Inbhuanaithe Acmhainn Mhuirí na hÉireann). Is é INFOMAR clár mapála muirí na hÉireann. 'Cianbhraiteacht Mhuirí – INFOMAR' an teideal atá ar an modúl iarchéime ar de leibhéal 9 é, agus tosaíodh ar a theagasc ag tús mhí Feabhra. Múintear do mhic léinn faoin eolaíocht a bhaineann le mapáil grinneall na farraige trí mheascán d'fhoghlaim sa seomra ranga agus taithí phraiticiúil ar shuirbhéireacht amach ón gcósta.

Cuirtear in iúl sa chúrsa an tábhacht atá le mapáil grinneall na farraige agus an tionchar a imríonn sí. Tá réimse ábhar ann lena n-áirítear conas a bhailítear agus a phróiseáiltear sonraí faoin ngrinneall chun mapaí ardtaifigh a dhéanamh a léiríonn doimhneacht agus cineál an ghrinnill agus na gnáthóga atá ann. Sna léachtaí, mínítear mar a thomhaiseann eolaithe grinneall na farraige agus mar a chuireann siad síos air go mion trí úsáid a bhaint as sonóir acústach den teicneolaíocht is fearr agus nua-aimseartha, as aimsiú suíomhanna agus as gléasanna optúla. Tugtar míniú ar an úsáid a bhaintear as anailís ar íomhánna ó shaitilítí chun staidéar a dhéanamh ar dhoimhneacht agus ar chruth ghrinneall na farraige, le samplaí praiticiúla bunaithe ar íomhánna de Chuan Bhaile Átha Cliath a fuarthas trí bhraiteoir na saitilíte Sentinal-2 atá beagnach 800km os cionn dhromchla an Domhain.

Tá cúrsa praiticiúil dhá lá a chuirtear ar fáil amach ón gcósta mar chuid den mhodúl agus tugtar deis do mhic léinn an fhoghlaim theoirice a dhéanann siad a chur i bhfeidhm agus iad ar bord an RV Celtic VoyagerSeo ceann de na sé ardán suirbhéireachta a bhíonn in úsáid i gclár INFOMAR chun oibríochtaí mapála grinneall na farraige a dhéanamh. Tá sé 31.4 m ar fad agus bíonn sé in úsáid feadh na scairbhe ilchríochaí agus in uiscí cósta. Faigheann na mic léinn taithí ar shaotharlanna tirime agus ar chinn fhliucha/cheimiceacha agus tugtar deis dóibh réimse de threalamh eolaíochta a oibriú, sonóirí iltonnta agus na gléasanna gaolmhara aigéaneolaíochta san áireamh. Chuaigh na rannpháirtithe ar bord an RV Celtic Voyager i gCalafort Chorcaí agus chuaigh siad amach chuig imeall Chuan Chorcaí, mar ar cuireadh gné an mhodúil amach ón gcósta i gcrích go rathúil ar an 15 agus 16 Feabhra.

Ar na gníomhaíochtaí oiliúna a rinneadh ar bord bhí faire bhreathnóireachta ón deic ar mhamaigh mhara, úsáid ríomhairí agus bogearraí suibhéireachta, éiceolaíocht bheantach, rangú dríodareolaíochta, úsáid tóireadóra luas fuaime, sondálaí macalla iltonnta, agus bailiú sonraí le próifíleoir fo-íochtair. I ndiaidh gur taispeánadh an trealamh eolaíochta, sreabhadh oibre agus próiseáil sonraí ar bord do na mic léinn, tugadh tasc suirbhéireachta fíorshaoil dóibh agus iarradh orthu é a dhearadh, a phleanáil agus a chur i bhfeidhm. Lig sé sin dóibh an t-eolas a bhí díreach foghlamtha acu faoi mhapáil grinneall na farraige a chur i bhfeidhm amhail is gur meitheal eolaithe iad ag obair i ndálaí fíorshaoil.

Thug modúl INFOMAR sa chúrsa Máistreachta san Eolaíocht léargas do mhic léinn Ollscoil Mhá Nuad ar theicnící cianbhraiteachta. Chuidigh sé leo tuiscint a fháil ar tháirgí sonraí bataiméadracha, na srianta a bhaineann le sonraí a aithint, agus eolas a chur ar na príomhchórais agus ar na príomhchleachtais a bhíonn in úsáid sa tsuirbhéireacht ar ghrinneall na farraige. Fuair na mic léinn bunoiliúint theicniúil freisin maidir leis na nithe seo a leanas: mapáil le taifigh éagsúla, a thábhachtaí atá calabrú gléasanna, rialú caighdeáin, agus próiseáil sonraí bataiméadracha sula gcuirtear táirgí ar fáil do na húsáideoirí deiridh. Chomh maith leis sin, d'fhoghlaim na mic léinn conas sonraí muirí a fháil ar líne ó Chóras Idirghníomhach Gréasáin Seachadta Sonraí INFOMAR agus ó amharcóirí gréasáin agus trí thairsigh ghréasáin a bhíonn á oibriú ag an Líonra Eorpach um Breathnóireacht Mhuirí agus Sonraí (EMODnet) agus Seirbhís Chomhshaoil Mhuirí Copernicus. Tá measúnú á dhéanamh faoi láthair ar an obair leantach a rinne na rannpháirtithe agus léireoidh na torthaí an ghóthachtáil foghlama atá déanta acu siúd a d'fhreastail ar an gcúrsa.

Is pointe tábhachtach é go ndearnadh an modúl a mhúineadh agus na húsáideoirí deiridh, na páirtithe leasmhara agus an creat beartais atá mar bhunús le heolaíocht na n-aigéan agus Aigéanlitearthacht ar intinn i gcónaí. Ar an dóigh sin, léiríodh a ábhartha atá mapáil grinneall fharraigí an Domhain agus ar an tábhacht a bhaineann léi mar cheird. Is foireann INFOMAR a bhí ag teagasc ar an gcúrsa, rud a chuaigh go mór chun leasa na rannpháirtithe. Tá taithí leathan ag an bhfoireann ar shuirbhéireacht amach ón gcósta agus bhí siad in ann a scéal féin a insint do na mic léinn agus eolas a thabhairt dóibh faoi na cineálacha éagsúla fostaíochta atá déanta acu. 

Dúirt Seán Cullen, comhbhainisteoir cláir, INFOMAR, Suirbhéireacht Gheolaíochta na hÉireann:

"Tá lúcháir orm faoin dea-theistiméireacht atá tugtha ag na mic léinn agus ag na teagascóirí ar an gcúrsa go foriomlán. Léiríonn an modúl seo, ar modúl nuafhorbartha ag foireann INFOMAR é faoi stiúir na Roinne Tíreolaíochta in Ollscoil Mhá Nuad, an dea-thionchar atá ag saineolas ar mhapáil grinneall fharraigí na hÉireann ar na hearnálacha nua sa tsochaí. Is tráthúil mar atá an modúl curtha le tionscnamh oideachais INFOMAR agus aghaidh á tabhairt againn ar Dheich mBliana Eolaíocht na nAigéan ar son Forbartha Inbhuanaithe ag na Náisiúin Aontaithe. Is mór an t-ábhar spreagtha an tionscadal comhoibrithe seo agus go bhfuil áit d'eolaíocht ghrinneall na farraige san oideachas tríú leibhéal. Chomh maith leis sin, cuireann sé Éire chun cinn ar bhonn idirnáisiúnta mar cheannaire san eolaíocht mhuirí agus san aigéanlitearthacht."

Dúirt Thomas Furey, comhbhainisteoir INFOMAR i bhForas na Mara:

"Tá sé ríthábhachtach go mbeidh ról domhanda ceannasaíochta na hÉireann maidir le mapáil grinneall na farraige mar oidhreacht a thig linn a fhágáil ag na glúine a thiocfaidh inár ndiaidh. Trí shainoiliúint tríú leibhéal INFOMAR, táimid ag cur lenár n-acmhainneacht, leis an ngeilleagar muirí agus le plean muirí na hÉireann, Saibhreas na nAigéan a Cheapadh."

Nótaí d'eagarthóirí:

Bíonn INFOMAR, clár náisiúnta mapála grinneall na farraige, á mhaoiniú ag an Roinn Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil. Is comhthionscnamh é de chuid Shuirbhéireacht Gheolaíochta na hÉireann agus Foras na Mara. 

Tá tuilleadh eolais le fáil ach teagmháil a dhéanamh le Rónán O'Toole, INFOMAR, Suirbhéireacht Gheolaíochta na hÉireann trí Phreasoifig RCGAC.

Press Release Documents