You are here:

Sonraí agus íomhánna nua ó Shuirbhéireacht Tellus ar oirdheisceart na hÉireann eisithe ag Suirbhéireacht Gheolaíochta na hÉireann ag an 63ú Cruinniú Bliantúil um Thaighde Geolaíochta in Éirinn

27 Feabhra 2020

 

  • Athmhapáil gheolaíochta ar réigiún an oirdheiscirt mar gheall ar shonraí nua geoifisiceacha ón aer
  • Struchtúr tríthoiseach léirithe i sonraí nua leictreamaighnéadacha inbheartúcháin a bhaineann le Luimneach
  • Buaicphointí shuirbhéireacht Tellus le feiceáil in áis nua ghrianghraf ar líne
  • Torthaí le nochtadh ag an gCruinniú um Thaighde Geolaíochta in Éirinn i mBaile Átha Luain
  • Na sonraí ar fáil do chách saor in aisce ar líne

    Tá lúcháir ar lucht Chlár Tellus i Suirbhéireacht Gheolaíochta na hÉireann na sonraí is deireanaí ón tsuirbhéireacht gheoifisiceach ón aer, atá ag dul ar aghaidh go leanúnach, a eisiúint, mar aon leis na grianghraif is fearr a tharraing píolótaí na suirbhéireachta de thírdhreach álainn na hÉireann.

    Is clár náisiúnta mapála í suirbhéireacht Tellus. Cuireann na sonraí a bhailítear faisnéis thábhachtach ar fáil d'earnáil na talmhaíochta, d'earnáil na mianadóireachta agus don earnáil chomhshaoil. In 2019, rinneadh suirbhéireacht ón aer ar oirdheisceart na hÉireann, i gContaetha Loch Garman, Cheatharlach agus Chill Mhantáin agus i gceantair ar leith i gCill Chainnigh, Cill Dara agus Port Láirge. Léiríonn na sonraí nua seo scéal casta na geolaíochta, atá lán éagsúlachta, ag dul siar breis agus 600 milliún bliain. Tá rianta ann de mhórchríocha nach ann dóibh níos mó. Tá stuanna bolcánacha ann agus ionsánna ollmhóra eibhir, atá le feiceáil go suntasach ar fud an tírdhreacha sa lá atá inniu ann.

    Tá athshaothrú déanta le bogearraí nuafhorbartha ar shonraí leictreamaighnéadacha ó réigiún Luimnigh a eisíodh san am a chuaigh thart. Leis na bogearraí seo, is féidir íomhánna a dhéanamh de chodanna sonraithe ingearacha de luachanna éagsúla friotachais síos go doimhneacht 60 m feadh  gach cúrsa eitilte. Léiríonn na híomhánna seo difríochtaí sna hairíonna ithreach agus carraige faoin dromchla, rud a chuireann lenár dtuiscint ar gheolaíocht an réigiúin.

    Ó cuireadh tús le suirbhéireacht Tellus i bPoblacht na hÉireann in 2011, tá píolótaí na suirbhéireachta ag tarraingt grianghraf ón spéir den tírdhreach sár-álainn thíos fúthu. Tá na híomhánna seo cruinnithe le chéile ag Tellus, mar aon le fíricí faoi na háiteanna atá i gceist, agus tá mapáil dhigiteach déanta orthu chun 'Scéalta Tellus' (Tales from Tellus) a dhéanamh, scéalmhapa ESRI a léiríonn an eagsúlacht tírdhreacha in Éirinn. Ar láimh amháin, bailítear tríd an suirbhé sonraí geoiceimiceacha agus geoifisiceacha trína ndéantar íomhánna de na gnéithe geolaíochta atá go domhain faoin talamh, ach ar an láimh eile, léiríonn na grianghraif seo scéal daonna na suirbhéireachta agus na cóstaí maorga, na cnoic, na páirceanna agus na daoine atá ar an oileán seo. Tá an scéalmhapa le fáil anseo.

    Dúirt Koen Verbruggen, Stiúrthóir Shuirbhéireacht Gheolaíochta Éireann

    "Tá lúcháir orainn tuilleadh sonraí geoifisiceacha a bailíodh ar eitleán Tellus a eisiúint. Táimid go háirithe sásta go bhfuil an tacar nua sonraí leictreamaighnéadacha inbheartúcháin á gcur ar fáil, rud as a dtiocfaidh táirgí breisluacha agus a bheidh úsáideach do dhaoine atá ag dul d'obair thógála, do thaiscéaladh mianraí agus do bhainistíocht chomhshaoil. Is oiriúnach go bhfuil na sonraí nua á n-eisiúint ag an gCruinniú Bliantúil um Thaighde Geolaíochta in Éirinn, atá ar siúl i mBaile Átha Luain agus atá á óstáil ag Suirbhéireacht Gheolaíochta na hÉireann, áit a bhfuilimid i measc na ngeo-eolaithe óga a bheidh ag baint úsáid as an eolas seo sna blianta atá le teacht. Táimid ag súil leis an gcéad chéim eile i suirbhéireacht Tellus i gcontaetha Chill Chainnigh, Laoise agus Thiobraid Árann, a tharlóidh an samhradh seo."

    Tá clár Tellus á mhaoiniú ag an Roinn Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil. Cuirtear na sonraí go léir ar fáil don phobal saor in aisce. Is féidir amharc ar shonraí agus ar mhapaí, agus iad a íoslódáil, ar www.gsi.ie/tellus. Cuirfear na sonraí agus na torthaí i láthair ag an gCruinniú Taighde Geolaíochta in Éirinn, a bheidh á óstáil ag Suirbhéireacht Gheolaíochta na hÉireann i mBaile Átha Luain, 28 Feabhra – 1 Márta 2020.

    Críoch

    Tá tuilleadh eolais le fáil ach teagmháil a dhéanamh leis an bPreasoifig sa Roinn Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil ag press.office@dccae.gov.ie nó ar 01 678 2441.

    Nótaí d'eagarthóirí
  • Is í Suirbhéireacht Gheolaíochta na hÉireann (SGÉ) Gníomhaireacht Náisiúnta Domhaneolaíochta na hÉireann. Tá an t-eagras freagrach as comhairle agus eolas geolaíochta a sholáthar agus as sonraí a fháil chun na críche sin. Déanann SGÉ réimse táirgí, ina measc mapaí, tuarascálacha agus bunachair shonraí. Bíonn sé ag feidhmiú mar lárionad faisnéise agus mar chomhpháirtí tionscadail i ngach réimse de gheolaíocht na hÉireann.
  • Is rannóg de chuid na Roinne Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil í SGÉ (www.gsi.ie).
  • Ba bhandia Rómhánach an talaimh í Tellus. Tugtar Terra Mater uirthi freisin.
  • Déanfar torthaí na céime seo den tionscadal a fhí isteach leis na sonraí a fuarthas trí chlár Tellus go dtí seo chun mapaí gan uaim a dhéanamh a bheidh ar fáil do chách saor in aisce ar líne ag www.tellus.ie.

Press Release Documents