You are here:

Ceisteanna Coitianta

1.Cad is mála plaisteach ann?

2.Cad is an tobhach ar mhálaí plaisteacha ann?

3.An bhforchuirtear an tobhach ar gach cineál mála plaistigh?

4.Abair go dtairgeann soláthróir "málaí Gan Thobhach" do mhiondíoltóir?

5.Maidir leis na málaí plaisteacha atá curtha ar fáil dóibh, conas a d’fhéadfadh custaiméirí a bheith cinnte de go raibh an tobhach forchurtha orthu?

6.Cé leis a íocann an miondíoltóir an tobhach?

7.An mbeidh tuairisceán ag miondíoltóirí le comhlíonadh?

8.Má fhaigheann miondíoltóir tuairisceán óna Coimisinéirí Ioncaim, ach níl sé faoi dhliteanas don tobhach, cad ba cheart dó a dhéanamh?

9.Cathain a bheidh an tuairisceán agus an íocaíocht dlite?

10.Cén chaoi a íoctar an tobhach?

11.Abair go n-athraíonn miondíoltóir a chuntas bainc - cad a tharlóidh ansin?

12.An féidir leis an miondíoltóir íocaíocht a dhéanamh trí sheic nó le hairgead tirim?

13.An bhféadfaí an tuairisceán ar an tobhach a thabhairt trí Sheirbhís ar Líne na gCoimisinéirí Ioncaim?

14.Cad a tharlódh mura dtabharfaí tuairisceán?

15.Cad a tharlódh dá mbeadh an tobhach gearríoctha?


 

 

 

 

Cad is mála plaisteach ann?
Mar a mhínítear in alt 9(1)(a) den Acht um Bainistiú Dramhaíola (Leasú), 2001, is ‘mála plaisteach’ é mála "a bheidh déanta i bpáirt nó go hiomlán de phlaisteach".Áirítear leis sin aon mhála a bhfuil lannán plaisteach air, cibé acu bailchríoch lonrach nó neamhlonrach. Anuas air sin, baineann an tobhach le málaí a bhfuil hanlaí plaisteacha orthu. Is é an miondíoltóir a bheidh freagrach as sonraíochtaí iomlán mar a bhaineann siad le comhábhair na málaí a fháil ón soláthróir, sula ndéanfaidh sé an cinneadh iad a cheannach nó a fháil.


Cad is an tobhach ar mhálaí plaisteacha ann?
Is tobhach comhshaoil é atá gearrtha ar mhálaí plaisteacha siopadóireachta.Gearrtar an tobhach ag 22 cent in aghaidh an mhála.Forchuirtear é ag an díolphointe ar sholáthar na málaí plaisteacha ag miondíoltóirí do chustaiméirí  De bhrí gurb é príomhaidhm an tobhaigh caitheamh bruscair a chosc, tá feidhm aige maidir le málaí plaisteacha in-bhithmhillte.


An ngearrfar an tobhach ar gach cineál mála plaistigh?
Gearrfar – ach amháin i gcás ina bhforáiltear a mhalairt sna Rialacháin.

Ar an iomlán, cumhdaítear trína heisiaimh málaí siopadóireachta atá deartha i gcomhair athúsáide agus a díoltar ar 70 cent nó níos mó, agus málaí a úsáidtear le:

  • feoil úr, iasc úr, nó éineoil úr (bíodh siad pacáistithe nó a mhalairt) a choinneáil
  • torthaí agus glasraí scaoilte, cnónna, milseogra, táirgí déiríochta, agus bia cócaráilte, te nó fuar , nach bhfuil pacáistithe ar aon shlí eile, agus oighear, a choinneáil 

Ar choinníoll nach mó iad ná 225mm i leithead (aon ghuiséad as áireamh), ar 345mm i ndoimhneacht (aon ghuiséad san áireamh), ar 450mm i bhfad, (aon hanla san áireamh).Má chuirtear earraí eile sna málaí seo, caithfidh an miondíoltóir an tobhach a ghearradh ar an gcustaiméir.

Má tá feidhm le bheith ag díolúintí, is é an miondíoltóir a bheidh freagrach as sonraíochtaí iomlán na málaí a fháil ó sholáthraithe, mar a bhaineann siad le bia-ábhar a iompar, sula ndéanann sé an cinneadh maidir le hiad a cheannach nó a fháil.Ní áirítear málaí plaisteacha ach an oiread a dhíoltar ar bord aerárthaigh nó loing chun earraí nó táirgí a choinneáil, agus málaí plaisteacha a dhíoltar i limistéir calafoirt nó aerfoirt óna ndiúltófar rochtain do phaisinéirí ach amháin i gcás go bhfuil ticéad bailí nó pas bordála ina seilbh acu.  

Abair go dtairgeann soláthróir "málaí Gan Thobhach" do mhiondíoltóir?
Roimhe seo, cuireadh málaí nach mó ná 225mm i leithead (aon ghuiséad as áireamh), ar 345mm i ndoimhneacht (aon ghuiséad san áireamh), ar 450mm i bhfad, (aon hanla san áireamh) ar an margadh mar "Málaí Gan Thobhach".Ní fhoráiltear do "Málaí Gan Thobhach" sna Rialacháin, áfach.  Tá feidhm  ag an Tobhach ar Mhála Plaisteach ar gach mála plaisteach, fiú iad a mhargaítear mar "Málaí Gan Thobhach", nuair a úsáidtear iad in imthosca nach bhfuil díolúine ann faoina rialacháin.

Maidir leis na málaí plaisteacha atá curtha ar fáil dóibh, conas a d’fhéadfadh custaiméirí a bheith cinnte de go raibh an tobhach forchurtha orthu?
Tá sé d’oibleagáid ar an miondíoltóir an tobhach a ghearradh ar an gcustaiméir, agus d’aon shonrasc, aon admháil, nó aon dhuillín a thugtar don chustaiméir, caithfear an tobhach a bheith miondealaithe ann.
 
Cé leis a íocann an miondíoltóir an tobhach?
Íoctar an tobhach leis na Coimisinéirí Ioncaim, an eagraíocht atá freagrach as an tobhach a bhailiú.
 
An mbeidh tuairisceán ag miondíoltóirí le comhlíonadh?
Beidh.Eisíonn na Coimisinéirí Ioncaim tuairisceán chuig gach miondíoltóir gur dóigh, dar leo, go bhfuil sé faoi dhliteanas don tobhach.

Má fhaigheann miondíoltóir tuairisceán óna Coimisinéirí Ioncaim, ach níl sé faoi dhliteanas don tobhach, cad ba cheart dó a dhéanamh?
Ní mór don mhiondíoltóir tuairisceán "nil" a thabhairt do na Coimisinéirí Ioncaim tríd an bhfoirm a chomhlíonadh.I gcás nach gcuirfidh an miondíoltóir málaí plaisteacha ar fáil riamh do chustaiméirí, ba cheart dó/di na Coimisinéirí Ioncaim a chur ar an eolas dá réir sin, ionas nach gá dó/di tuairisceán a chomhlíonadh as seo amach. 

Cathain a bheidh an tuairisceán agus an íocaíocht dlite?
Beidh an tuairisceán agus an íocaíocht dlite faoin 19ú lá den mhí a thagann tar éis deireadh na tréimhse cuntasaíochta.Cuireadh tús leis an gcéad tréimhse chuntasaíochta ar an gceathrú lá de mhí an Mhárta 2002 agus cuireadh deireadh léi ar an lá deiridh de mhí an Mheithimh 2002.Is tréimhse de thrí mhí gach tréimhse chuntasaíochta ina dhiaidh sin, dar tosach an chéad lá d’Iúil, de Dheireadh Fómhair, d’Eanáir nó d’Aibreán i.e. ráithe féilire.
 
Cén chaoi a íoctar an tobhach?
Cuirfidh an miondíoltóir an tuairisceán comhlíonta ar ais, ag dearbhú an méid atá dlite a íoc leis na Coimisinéirí Ioncaim.Sa tuairisceán, tugann an miondíoltóir le fios an cuntas bainc a bhfuil an tobhach le bheith bainte as.

Abair go n-athraíonn miondíoltóir a chuntas bainc - cad a tharlóidh ansin?
Caithfidh an miondíoltóir na sonraí nua don chuntas bainc a chur ar fáil sa chéad thuairisceán ábharach eile.

An féidir leis an miondíoltóir íocaíocht a dhéanamh trí sheic nó le hairgead tirim?
Mar a bhaineann sé leis an tobhach, foráiltear leis an Acht an modh íoctha go sonrach (go gcuirfear chun dochair go leictreonach cuntas bainc an mhiondíoltóra).Mar mhodh íoctha, tá sé seo níos saoire agus níos éifeachtúla ná seic a úsáid.Is é beartas rialtais agus beartas bancanna imeacht a spreagadh ó íocaíochtaí seic i dtreo córais bhaincéireachta leictreonaigh.

An bhféadfaí an tuairisceán ar an tobhach a thabhairt trí Sheirbhís ar Líne na gCoimisinéirí Ioncaim?
D’fhéadfaí. Seirbhís ar Líne na gCoimisinéirí IoncaimSuíomh gréasáin Choimisinéirí Ioncaim  

Cad a tharlódh mura dtabharfaí tuairisceán?
Muna bhfaightear aon thuairisceán, féadfaidh na Coimisinéirí Ioncaim méid an tobhaigh atá dlite le híoc don tréimhse a mheas.Seirbheálfar fógra den mhéid measta ar an miondíoltóir agus beidh an méid seo mar bhunús do ghníomhaíocht forfheidhmiúcháin.Is ionann é seo agus an cur chuige atá i bhfeidhm faoi láthair maidir le dliteanais chánacha (e.g. VAT).

Cad a tharlódh dá mbeadh an tobhach gearríoctha?
Má tá cúis ag na Coimisinéirí Ioncaim go raibh an tobhach gearríochtha, is féidir méid iomlán an tobhaigh a mheas, méid, dar leo, ba chóir a bheith íoctha d’aon tréimhse chuntasaíochta.Seirbheálfar fógra den mhéid measta ar an miondíoltóir agus beidh an méid seo mar bhunús do ghníomhaíocht forfheidhmiúcháin.Arís, is ionann é seo agus an cur chuige atá i bhfeidhm faoi láthair maidir le dliteanais chánacha.
 
Cad a tharlódh mura n-íocfaí an tobhach?
Maidir leis na daoine nach n-íocann an tobhach cé go bhfuil siad faoi dhliteanas dó, cinnteoidh na Coimisinéirí Ioncaim go ndéanfar gníomhaíocht éifeachtach ina gcoinne, ar mhaithe le cothroime dóibh siúd a chomhlíonann a n-oibleagáidí.Tá muirear úis ar íocaíocht dheireanach bainteach leis an táille, díreach cosúil leis an muirear atá ann i leith cánach ioncaim, VAT, cánach corparáide etc.Bainfear úsáid as na modhanna a úsáidtear de ghnáth chun cánacha a ghnóthú, viz. forfheidhmiú trí shirriam, imeachtaí sibhialta gnóthaithe trína Cúirteanna, agus tríú páirtí a astú.Úsáidfear modhanna forfheidhmiúcháin eile, más gá.

An bhféadfaí achomharc a dhéanamh i gcoinne na meastachán seo?
D’fhéadfaí.Tá foráil ann le hachomharc a dhéanamh chun na Coimisinéirí Achomhairc ar na meastacháin.

 

Cé hiad na taifid a cheanglaítear ar mhiondíoltóirí a choinneáil?
Leagtar amach sna rialacháin sonraí ar na taifid a cheanglaítear a choinneáil i leith an tobhaigh.Cumadh an ceanglas coimeádta taifead ar bhealach chun an t-ualach comhlíonta atá ar an trádálaí dlisteanach a laghdú agus chun imghabháil cánach a throid ag an am céanna.Is iad seo na buncheanglais: nuair a thugtar isteach an tobhach, stoc tosaigh de mhálaí plaisteacha a chomhaireamh, taifead ar cheannacháin mhálaí plaisteacha agus taifead ar mhálaí plaisteacha a sholáthraítear do chustaiméirí nuair atá feidhm ag an tobhach.Sna taifid, caithfear idirdhealú a dhéanamh idir

(a) na málaí siúd nach mó ná 225mm i leithead (aon ghuiséad as áireamh), ar 345mm i ndoimhneacht (aon ghuiséad san áireamh), ar 450mm i bhfad, (aon hanla san áireamh) a úsáidtear le feoil úr, iasc úr, nó éineoil úr, torthaí, glasraí, oighear agus bia eile, nach bhfuil pacáistithe ar aon shlí eile, a choinneáil 
(b) málaí plaisteacha eile.

Ní gá taifid a chothabháil, áfach, i gcás na málaí siopadóireachta in-athúsáidte, a dhíoltar ar 70 cent nó níos mó.

Conas a chuirtear an tobhach i bhfeidhm?

Údaráis Áitiúla
Tá na húdaráis áitiúla ríthábhachtach do fhorfheidhmiú an tobhaigh ar an bhfód.Déanann na húdaráis áitiúla na gníomhaíochtaí a leanas lena chinntiú go gcomhlíonann miondíoltóirí ceanglais na rialachán i leith an tobhaigh:

  • cuairt a thabhairt ar ionaid díola agus labhairt le miondíoltóirí
  • na chéad spotseiceálacha a dhéanamh
  • monatóireacht ar chur i bhfeidhm a dhéanamh
  • gearradh an tobhaigh iomláin ar an gcustaiméir a chinntiú
  • mí-úsáid as díolúintí a chosc
  • scipéid airgid a sheiceáil lena chinntiú go bhfuil an tobhach de  22 cent ar mhálaí plaisteacha á ghearradh ar chustaiméirí, más infheidhme
  • gníomhaíocht iomchuí a dhéanamh nuair a léirítear nach raibh an tobhach gearrtha ar chustaiméirí – e.g. litir a eisiúint ina chur an miondíoltóir ar an eolas faoi oibleagáidí atá ann faoina rialacháin agus gníomhaíocht leantach, más gá
  • beart leantach a dhéanamh ar aon ghearán ón bpobal

Coimisinéirí Ioncaim
Baineann ról na gCoimisinéirí Ioncaim le bailiú an tobhaigh. Faoi chomaontú leibhéal seirbhíse idir na Coimisinéirí Ioncaim agus an Roinn Comhshaoil, Oidhreachta agus Rialtais Áitiúil, tá na Coimisinéirí freagrach as an tobhach a bhailiú, agus as gach gnóthas a chur ar an eolas faoina oibleagáid maidir le tuairisceán a thabhairt. Tá na Coimisinéirí freagrach as:

  • daoine cuntasacha a aithint.
  • Tuairisceáin agus íocaíochtaí ó dhaoine cuntasacha a phróiseáil.
  • Seiceálacha fíoraithe a dhéanamh maidir le cruinneas na dtuairisceán
  • Daoine nach dtugann tuairisceáin agus nach ndéanann íocaíochtaí a leanúint, laistigh de na teorainneacha ama reachtúla.
  • Meastacháin a cheapadh nuair nach bhfaightear tuairisceáin nó nuair a ghanniontráiltear an dliteanas.
  • Achomhairc i gcoinne na meastachán ceaptha a láimhseáil.

D’fhonn costais chomhlíonta ar mhiondíoltóirí a laghdú, chomh fada agus is féidir, déanfaidh na Coimisinéirí na seiceálacha mar chuid díobh siúd a bheidh á dhéanamh i dtaca le dliteanais cánacha.

Cumhachtaí Forfheidhmiúcháin atá ar fáil do na húdaráis áitiúla faoin Acht um Bainistiú Dramhaíola, 1996
Leagtar amach in Alt 14 den Acht um Bainistiú Dramhaíola, 1996 na cumhachtaí atá ag daoine údaraithe faoin Acht.

In Alt 11 an Achta, tugtar cumhachtaí d’údaráis áitiúla imeachtaí achoimre a thionscnamh.
 
Luaitear in Alt 14 (1), go mbeidh sé de cheart ag"duine údaraithe [ ] ag gach am réasúnach [ ] dul isteach in aon áitreabh agus cibé daoine eile (baill den Gharda Síochána san áireamh) a thabhairt leis, nó cibé trealamh a thabhairt is dóigh leis is gá chun na críche".

In Alt 14(3), ceanglaítear go dtugtar deimhniú ceapacháin do dhuine údaraithe chun críocha an Achta agus, má iarrtar é, tabharfaidh sé an deimhniú ar aird.

In Alt 14(4) ceadaítear don duine údaraithe cigireacht a chur i gcrích, cur ar fáil faisnéise a éalú, agus taifid agus doiciméid a éalú a d’fhéadfadh bheith riachtanach d’fheidhmiú na cumhachta faoin Acht.

Trí Alt 14(6), is cion é bac a chur ar oifigeach údaraithe i gcomhlíonadh a f(h)eidhmeanna faoin alt, nó é/í a chur amú.

Trí Alt 72 d’Acht um Bainistiú Dramhaíola, 1996 (arna chur isteach le hAlt 9 d’Acht um Bainistiú Dramhaíola (Leasú), 2001) foráiltear an chumhacht chun rialacháin a cheapadh leis an tobhach ar mhálaí plaisteacha a fhorchur.I gcomhréir le fo-alt (9) den alt sin, is cion é ag aon duine mainneachtain forála de na rialacháin sin.

Dá réir sin, i gcomhréir le hAlt 10 d'Acht um Bainistiú Dramhaíola, 1996 (arna leasú le halt 22 d’Acht um Chosaint Comhshaoil, 2003), aon duine atá ciontach i gcion, ar é a chiontú go hachomair, dlífear fíneáil nach mó ná3,000 euro a chur air, nó príosúnacht ar feadh téarma nach faide ná 12 mhí, nó iad araon nó, ar é a chiontú ar díotáil, dlífear fíneáil nach mó ná 15 milliún euro, nó príosúnacht ar feadh téarma nach faide ná 10 bliana a chur air, nó iad araon. 

I gcás ina leantar den sárú tar éis an chiontaithe, foráiltear leis an Acht córas d’fhíneálacha laethúla i.e. fíneáil nach mó ná 1,000 euro in aghaidh an lae ar chiontú go hachomair, nó fíneáil nach mó ná 130,000 euro ar chiontú ar díotáil.